Atrakcje-Turystyczne.com

Egipt, Arabska Republika Egiptu

Obszar 1001,5 tys. km2; 26 gubernatorstw; 53,2 min ludności (1990 r.); 53 osoby na 1 km2; stolica Kair (13,3 min mieszk.; 1987 r., zespól miejski); większe miasta (tys.): Aleksandria (2972), Giza (1671); Egipcjanie 99%, Beduini, Nubijczycy; język arabski; muzułmanie 90%, chrześcijanie obrządku koptyjskiego; waluta 1 funt egipski = 100 piastrów.

Przyrodnicze i historyczne podstawy rozwoju turystyki
Egipt dzieli się na 4 regiony naturalne: dolinę i deltę Nilu, Pustynię Zachodnią, Pustynię Arabską oraz półwysep Synaj.Dolina Nilu, wcięta w stare podłoże krystaliczne, ma na południu 2 do 3 km szerokości, a na północy od 20 do 25 km. Przy ujściu do  Morza Śródziemnego  Nil tworzy deltę o szerokości 250 km i powierzchni 24 tys. km2. Rzeka dzieli się tu na dwie szerokie odnogi — Damiettę i Rosettę. Delta pocięta jest gęstą  siecią  kanałów  i   urozmaicona w części północnej licznymi jeziorami oraz zalewami (Burullus, Al-Manzila, Idku).
Dolina i delta Nilu zajmują zaledwie 4% powierzchni Egiptu, lecz stanowią najważniejszy region kraju. Dzięki stosowaniu sztucznego nawadniania wodami Nilu, znajdują się tu, poza nielicznymi oazami, jedyne obszary zagospodarowane rolniczo.
Region ten skupia aż 98% ludności kraju, co sprawia, że należy on do najgęściej zaludnionych obszarów na świecie  (ok. 1000  mieszk. na 1  km2).Na zachód od doliny Nilu rozciąga się największa naturalna kraina Egiptu — Pustynia Zachodnia, stanowiąca część Pustyni Libijskiej. Jest to obszar wyżynny, pokryty piaskami, żwirami i kamieniami, pocięty głębokimi zapadliskami, leżącymi często poniżej poziomu morza. Najgłębszym z nich jest depresja Al-Kattara (-134 m). W wielu obniżeniach, gdzie występuje woda, znajdują się oazy (Al-Fajjum, Siwa, Al-Bahrija, Al-Charidża, Al-Farafira, Ad-Dachila).Pustynia Arabska, leżąca na wschód od doliny Nilu, jest regionem trudno dostępnych gór skalistych, opadających stromą krawędzią ku zapadlisku Morza Czerwonego. Najwyższym wzniesieniem tych gór jest Dżabal-Szaib al-Banat (2187 m n.p.m.).
Pustynia Arabska ku północnym-wschodzie ma swe przedłużenie na półwyspie Synaj. Jest on nie tylko pustynny, ale i górzysty (Góra Katarzyny 2637 m n.p.m.). Jedynie wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego ciągnie się wąski pas nizinny pokryty stepem.
Prawie cały Egipt, poza wąską strefą wybrzeża Morza Śródziemnego, leży w zasięgu klimatu zwrotnikowego, pustynnego, odznaczającego się dużymi różnicami temperatur miesięcznych i dobowych oraz bardzo małymi opadami, nie przekraczającymi 30 mm rocznie. Najwyższe temperatury występują tu w lipcu (26-33°C), a najniższe w styczniu (12-17°C). Jedynie wąski pas wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego, a zwłaszcza delta Nilu, ma klimat śródziemnomorski, odznaczający się łagodnymi, wilgotnymi zimami oraz upalnymi i suchymi latami.Jedyną stałą rzeką przepływającą przez całe terytorium Egiptu jest Nil, którego charakterystyczną cechą są coroczne wylewy, występujące tu pomiędzy lipcem i grudniem.Poziom wody jest obecnie regulowany przez dwie zapory wodne, zbudowane pod Asuanem, pomiędzy I i III kataraktą: starą (z lat 1898-1902) i nową, tzn. Wielką Tamą (z lat 1960-67).Na skutek pustynnego klimatu szata roślinna Egiptu jest bardzo uboga. Szczególnie skąpa jest ona na pustyniach (głównie piołuny, tamaryszek, drzewka akacjowe), natomiast na odznaczających się większą wilgotnością wybrzeżach śródziemnomorskich roślinność naturalna jest bogatsza. Rośnie tutaj trawa alfa, a nawet spotkać można rzadkie laski akacjowe. W dolinie Nilu i w oazach przeważają rośliny uprawne: zboża, bawełna, trzcina cukrowa, warzywa oraz drzewa i krzewy owocowe: cytrusowe, palmy daktylowe, oliwki, winorośl, granatowce.Na terytorium Egiptu istniała w starożytności jedna z najstarszych i największych cywilizacji świata. Zrodziła się ona w dolinie Nilu już w IV tysiącleciu p.n.e. Mieszkające tu ludy chamito-semickie utworzyły szereg księstw, które z czasem połączyły się w dwa państwa: Dolny i Górny Egipt. Około 3100 r. p.n.e. nastąpiło zjednoczenie obu państw. Już wtedy egipscy chłopi stosowali nawadnianie ziem uprawnych i używali pługów, a rzemieślnicy znali sztukę wyrobu narzędzi z metalu.
Okres historii Egiptu trwający od 2700 do 2200 r. p.n.e. zwany jest okresem Starego Państwa. Stolicą kraju był wtedy Memfis. W tym czasie nastąpił dalszy postęp w technice uprawy ziemi i w gospodarce. Na dużą skalę rozbudowano systemy nawadniania ziem w dolinie Nilu, a na półwyspie Synaj powstały kopalnie miedzi. Wysoki poziom osiągnęła też sztuka i architektura. Powstały wtedy piramidy w Sakkara, Dahszur i w Giza oraz świątynie i rzeźby (m.in. Sfinks). W kolejnych 150 latach (220-2050 r.), zwanych Pierwszym Okresem Przejściowym, w kraju toczyły się częste walki wewnętrzne, które zahamowały rozwój Egiptu. Ponowny rozkwit gospodarki i kultury nastąpił w okresie Średniego Państwa (2050-1800 r.). Wpływ Egiptu rozszerzył się wówczas na Nubię, Palestynę i Syrię. W Drugim Okresie Przejściowym (1800-1570 r.) znowu osłabła władza faraonów i kraj opanowany został przez koczownicze plemiona azjatyckich Hyksosów.
Okres Nowego Państwa (1570-1090 r.) to czasy największej potęgi i świetności Egiptu. Egipcjanie umocnili wtedy swoje panowanie w Nubii, Syrii i w Palestynie, rozszerzyli też handel na tereny Azji Mniejszej i Mezopotamii. Ponadto nastąpił wtedy ogromny rozwój kultury i sztuki. Powstały m.in. wielkie zespoły świątynne i grobowce skalne, zwłaszcza wokół stolicy Teb (Karnak, Luksor, Deir el-Bahari). W historii Egiptu wyróżnia się kolejno Epokę Późną (1090-332 r.) trwającą ok. 600 lat. Krajem rządziły wtedy liczne dynastie związane z obcymi najeźdźcami. Był to okres stagnacji gospodarczej i zastoju w budownictwie i sztuce. W 332 r. p.n.e. Egipt podbity został przez Aleksandra Wielkiego, który uczynił zeń jedną z prowincji  swego imperium. Doniosłym wydarzeniem było w tym czasie założenie miasta Aleksandrii. Po krótkim okresie panowania władców macedońskich Egiptem rządziła aż do 30 r. p.n.e. dynastia Ptolemeuszy. Za ich panowania nastąpił, zwłaszcza w Aleksandrii, wielki rozkwit nauki, sztuki i literatury. Wtedy powstały też ostatnie już dzieła sztuki egipskiej na czele ze świątyniami na wyspie File i w Idfu.W okresie rzymskim (30 r. p.n.e.-395 r. n.e.) Egipt pełnił funkcję bazy zbożowej imperium rzymskiego, co w głównej mierze przyczyniło się do upadku gospodarczego kraju. Ostatni okres starożytnego Egiptu trwał od 395 do 641 r., gdy kraj był pod panowaniem cesarstwa bizantyńskiego.W 641 r. Egipt podbity został przez Arabów.
Ich główną siedzibą był obóz Al-Fustat, z którego później rozwinął się Kair. Opanowanie Egiptu przez Arabów było zwrotnym momentem w historii państwa, bowiem w kilka wieków później uległo ono arabizacji i is-lamizacji. Kolejno rządziły Egiptem dynastie: Omajjadów, Abbasydów, Tulunidów, Fatymi-dów, Ajjubidów i dynastie mameluckie.
Największy rozwój kultury, nauki i sztuki islamskiej nastąpił zwłaszcza w okresie panowania Fatymidów (X-XI w.). Rozpoczęto wtedy budowę Kairu, zbudowano liczne meczety oraz uniwersytet Al-Azhar.Od początku XVI w. Egipt był prowincją imperium osmańskiego, po czym w 1882 r. dostał się pod panowanie brytyjskie. Niepodległość uzyskał w 1922 r.

Regiony turystyczne
Najcenniejszymi walorami turystycznymi Egiptu są niewątpliwie zabytki staroegipskiej architektury i sztuki, licznie występujące na całej długości doliny Nilu.
Symbolem Egiptu stały się piramidy, których skupisko znajduje się na południe od Kairu. Piramidy stanowiące formę grobowców królewskich budowane były w okresie Starego i Średniego Państwa. Najsłynniejsze są piramidy w Giza (dzielnica Kairu): Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa. Piramidy te zbudowane zostały przez władców IV dynastii (XXVII-XXV w. p.n.e.). Największa z nich — piramida Cheopsa — osiąga 137 m wysokości i składa się z ok. 2,3 min bloków skalnych o wadze 2,5 t każdy. Oprócz piramid znajdują się tu również posągi, w tym słynny Sfinks wyobrażający faraona Chefrena, a także świątynie, mastaby królewskie (rodzaj grobowców) i groby możnowładców.
Duży kompleks zabytków zachował się też w miejscowości Sakkara, która w starożytności stanowiła część nekropoli Memfis. Najważniejszy jest tu zespół grobowy króla Dżesera z III dynastii, ze słynną piramidą schodkową, wzniesioną w XXVII w. p.n.e., uważaną za najstarszą piramidę egipską. Są tu także mastaby królewskie i dostojników egipskich, Serapeum, czyli podziemne cmentarzysko  świętych byków Apisów i wiele innych zabytków. Kolejne piramidy znajdują się w Dehszur (m.in. 2 duże piramidy kamienne króla Snofru z IV dynastii), w Majdum (piramida w kształcie ściętej wieży) oraz w Abu Sir.Na miejscu najstarszej stolicy Egiptu — Memfis — znajdują się obecnie dwa wielkie posągi: Ramzesa II i alabastrowy sfinks Totmesa III.Wiele zabytków zachowało się w oazie Al-Fajjum. Jej największy rozkwit przypada na czasy panowania XII dynastii. Między innymi znajdują się tutaj piramidy władców z tej dynastii, świątynie, fragmenty posągów, a także pola ruin pozostałe po słynnym Labiryncie. Kolejne miejscowości znane z zabytków starożytnych, leżące na trasie prowadzącej w górę Nilu, to Abu Kurkas i Tell el-Amarna. W Abu Kurkas znajdują się grobowce wykute w skalnej terasie doliny Nilu oraz świątynie z XVI i XV w. p.n.e. W Tell el-Arnarna, gdzie w okresie panowania faraona Echnatona z XVIII dynastii (1379-62 r. p.n.e.) znajdowała się stolica Egiptu, zachowały się świątynie i pałac królewski, zdobione wewnątrz   malowidłami i płaskorzeźbami o dużej wartości artystycznej. Są tu również wykute w skałach 24 grobowce dostojników z dworu Echnatona. W tej miejscowości odnaleziono m.in. słynne popiersie żony Echnatona — Nefertiti (Nefretete).Dalej na południe, począwszy od Abydos, leży szereg miejscowości również znanych z zabytków staroegipskich.
Abydos znane jest np. głównie ze swych świątyń, spośród których na uwagę zasługuje świątynia Seti z XIX dynastii (XIV-XIII w. p.n.e.), zdobiona polichromowanymi płaskorzeźbami i posiadająca słynną tablicę genealogiczną królów Egiptu. W miejscowości Dandara zachowała się w dobrym stanie świątynia poświęcona bogini Hathor, zbudowana za ostatnich Ptolemeuszy w I w. p.n.e.W miejscowościach Karnak, Luksor, Madi-net Habu i Deir el-Bahari, gdzie znajdowała się stolica Egiptu — Teby, zachował się największy w Egipcie kompleks budowli starożytnych, pochodzących głównie z okresu Nowego Państwa.W położonym na wschodnim brzegu Nilu — Karnaku najważniejszy jest zespół świątynny poświęcony Amonowi. Świątynia, której budowę rozpoczęto w okresie Średniego Państwa rozbudowywana była później przez wielu władców. Do najważniejszych obiektów tego kompleksu należy Wielka Sala Hypostylowa, zaliczana do najwspanialszych zabytków architektury egipskiej. Ma ona 102 m długości i 53 m szerokości, a wsparta jest na 134 kolumnach. Ściany jej są bogato zdobione malowidłami i płaskorzeźbami. Do kompleksu świątynnego należy także aleja sfinksów, 10 pylonów, szereg dziedzińców, liczne posągi i święte jezioro. W pobliżu znajdują się też mniejsze świątynie — m.in. Chonsu i Ramzesa III. W Luksorze, również leżącym na wschodnim brzegu Nilu, zachowała się wielka świątynia Amona, wybudowana przez faraona Amenhotepa III (XV/XIV w. p.n.e.) i przez jego następców. Znajdują się tu obszerne sale i dziedzińce, kolumny, posągi, obeliski, a ściany zdobione są płaskorzeźbami przedstawiającymi m.in. sceny z życia faraonów.Po drugiej stronie Nilu, w Tebach Zachodnich, znajdują się nekropole królewskie oraz świątynie grobowe władców i mieszkańców Teb. W Dolinie Królów odkryto kilkadziesiąt wykutych w skale i bogato ozdobionych płaskorzeźbami oraz malowidłami grobowców z okresu Nowego Państwa. Na uwagę zasługują zwłaszcza groby: Seti I, Amenhotepa II, Totmesa III, Ramzesa I, IV, VI i IX oraz odkryty w 1922 r. słynny grobowiec Tutenchamona.W pobliskiej dolinie Deir el-Bahari zachował się jeden z najpiękniejszych zabytków egipskich — świątynia królowej Hatszepsut (XVI/XV w. p.n.e.). Świątynia wzniesiona została na 3 tarasach u podnóża wysokiej i stromej skały, zaś jej ściany ozdobiono płaskorzeźbami, przedstawiającymi m.in. wyprawę Egipcjan do krainy Punt.Z pozostałych obiektów leżących w Tebach Zachodnich na uwagę zasługują: Ramesseum (świątynia Ramzesa II z wielkim posągiem tego władcy), zespół świątyń w Madinet Habu (świątynie Totmesa III i Ramzesa III) oraz Kolosy Memnona, czyli olbrzymie posągi Amenhotepa III.Spośród licznych zabytków leżących na południe od Luksoru najważniejsze to: dobrze zachowana świątynia Horusa z okresu Ptole-mejskiego w Idfu oraz świątynia Izydy z tego samego okresu na wyspie File.Na obszarze dawnej Nubii najsłynniejszym zabytkiem jest świątynia Abu Simbel (XIII w. p.n.e.) z charakterystycznymi czterema ogromnymi posągami Ramzesa II. Świątynia ta została przeniesiona z terenów nowego wielkiego zbiornika wodnego na Nilu.Należy jeszcze dodać, że ogromne zbiory bezcennych zabytków starożytnych zgromadzono w muzeach Egiptu, a zwłaszcza w Muzeum Egipskim w Kairze. Znajdują się tu zbiory sztuki ze wszystkich okresów starożytnego państwa egipskiego, m.in. mumie faraonów przeniesione z Doliny Królów oraz przedmioty stanowiące wyposażenie grobu faraona Tutanchamona.Egipt bogaty jest także w zabytki sztuki islamskiej, które skupiły się głównie w jego stolicy — Kairze. Budowę miasta rozpoczęto w X w., w miejscu gdzie od VII w. znajdowało się pierwsze w Egipcie miasto arabskie — Al-Fustat. Okres największego rozkwitu Kairu przypada na rządy Ibn Tuluna (IX w.), pierwszych Fatymidów (X-XI w.), Saladyna (XII w.) i Mohammeda Alego (pierwsza połowa XIX w.). Bardzo szybki rozwój miasta nastąpił w ostatnich latach, o czym świadczy wzrost liczby ludności z 5 min w 1970 r. do 9 min w 1980 r.W rozległej metropolii obok nowoczesnych dzielnic z szerokimi ulicami i wielopiętrowymi gmachami znajdują się też dzielnice z glinianymi domkami i wąskimi uliczkami. Charakterystycznym elementem panoramy Kairu są liczne meczety (ok. 500), wśród których znajdują się cenne zabytki sztuki islamskiej. Do najsławniejszych należą meczety: Ibn Tuluna (IX w.), Al-Azhar (meczet i uniwersytet z X w.), sułtana Hassana (XIV w.), Muajjada (XV w.), Al-Ghuri (XI w.), Al-Hakima (XI w.) i Meczet Błękitny (XII w.). Rozległy kompleks budowli zabytkowych znajduje się również na wzgórzach Dżabal al-Mukkatam, skąd widoczna jest też panorama Kairu. Najważniejsze z nich to cytadela z XII w. i meczet Mohammeda Alego Paszy (XIX w.) z bogatym wystrojem wnętrza. W pobliżu na uwagę zasługują też cmentarze kalifów i mameluków, a zwłaszcza grobowce: Ka'it-Baja, Barkuka, Faradża i Asz-Szafi'iego.W najstarszej części Kairu, poza zabytkami sztuki islamskiej, zachowały się również zabytki rzymskie i starochrześcijańskie. Są tu m.in.: rzymski fort Babilon z 98 r., koptyjskie kościoły zbudowane w IV - VII w. (Moallaka, Abu Serga, Św. Barbary, Najśw. Marii Panny, Św. Jerzego i Kesriet al Rihan). Jest tu także najstarszy meczet w Egipcie — Amr Ibn Al-Assa z pierwszej połowy VII w., są też resztki murów obronnych (X w.) z bramami Bab al-Futuh i Bab an-Nasr.Dużą atrakcją turystyczną starego Kairu jest bazar Chan al-Chalili, gdzie sprzedaje się m.in. dywany, wyroby jubilerskie, rozmaite artykuły spożywcze itp.Z kilkudziesięciu muzeów Kairu najsłynniejsze są: Egipskie, Koptyjskie, Sztuki Islamu oraz Rolnictwa. Do atrakcyjnych obiektów w Kairze zaliczyć można również: okazałe pałace Abdin i Manial, nilometr z VIII w. na wyspie Roda oraz współczesną Wieżę Kairską (180 m wys.), z której widoczna jest rozległa panorama miasta.Drugim pod względem wielkości miastem Egiptu i równocześnie ważnym ośrodkiem turystycznym jest leżąca nad Morzem Śródziemnym Aleksandria. Miasto zostało założone w 332 r. przez Aleksandra Wielkiego i było w starożytności centrum nauki i kultury. Z tamtego okresu zachowało się jednakże niewiele zabytków (m.in. kolumna Pompejusza z 297 r, katakumby z początku II w., termy, amfiteatr). Do najważniejszych zabytków arabskich miasta zalicza się fort Ka'it-Baja z XV w. zbudowany na wyspie Faros oraz dawne rezydencje królewskie — pałace Ras-at-Tin i Montaza z XIX w. Aleksandria jest też dużym kąpieliskiem nadmorskim, mającym łagodny klimat i kilkunastokilomet-rowe plaże.Regionem o dużej atrakcyjności turystycznej jest również półwysep Synaj, gdzie znajdują się liczne zabytki ze wszystkich okresów historii Egiptu. Najważniejszy z nich to klasztor Św. Katarzyny, którego najstarsze fragmenty pochodzą z VI w.Sławna jest tutejsza biblioteka, w której znajduje się m.in. 8 tys. rękopisów oraz galeria starych ikon.Na wybrzeżach Morza Śródziemnego znaną miejscowością jest też Al-Alamejn, w której w czasie II wojny światowej armia brytyjska rozbiła wojska niemiecko-włoskie. Ośrodkami turystycznymi tego regionu są również: El-Rahman, Marsa Matruh, As-Sallum i Port Said.
Nad Morzem Czerwonym, którego dużą atrakcją są przybrzeżne rafy koralowe, największymi kąpieliskami są: Hurghada (nazwa konwencjonalna, oficjalna to Al-Ghardaka), Ras Gharib, Dżamsa, Marsa al-Alam i Bur Safadża. Spośród uzdrowisk i stacji klimatycznych największym i najlepiej zagospodarowanym jest Heluan (źródła żelaziste i siarkowe).Obiektami, które można zaliczyć do największych osiągnięć technicznych na świecie są w Egipcie: Kanał Sueski (otwarty w 1869 r.), najważniejszy obok Panamskiego kanał morski, oraz Wielka Tama na Nilu, mająca 3,8 km długości i 111 m wysokości.

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2014 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności