Nowy Jork
Światowe centrum finansowo-handlowe, jeden z głównych, najważniejszych ośrodków naukowych i przemysłowych w USA, mający znaczenie międzynarodowe węzeł komunikacyjny: Nowy Jork znajduje się przy ujściu rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego na wyspach Manhattan, Long Island, Staten Island i kilkunastu mniejszych wysp. Część Nowego Jorku znajduje się na kontynencie.
Przejdź do
Historia
Historia miasta sięga początku XVII w. W 1614 r. osadnicy holenderscy założyli na wyspie Manhattan faktorię handlową, obok której powstało w 1625 r. osiedle handlowe Nowy Amsterdam. W 1664 r. zdobyli je Anglicy i przemianowali na Nowy Jork. W XVIII w. miasto pełniło funkcję ośrodka ruchu niepodległościowego Stanów Zjednoczonych, stając się równocześnie największym portem i centrum przemysłowym kraju. Było także w latach 1785-90 stolicą państwa.
W XIX w. stanowiło główne centrum oligarchii finansowej (Wall Street). Od 1946 r. znajduje się tu stała siedziba ONZ.
Dzielnice
W obrębie Nowego Jorku wyróżnia się 5 głównych dzielnic:
- Manhattan (na wyspie o tej samej nazwie),
- Brooklyn i Queens (w zachodniej części wyspy Long Island)
- Bronx (na kontynencie)
- Richmond (na wyspie Staten Island)
Wszystkie dzielnice Nowego Jorku, poza Manhattanem, pełnią przede wszystkim obszar zamieszkania mieszkalne. Przeważa w nich budownictwo o średnim i niskim standardzie. Zamożni mieszkańcy Nowego Jorku wybierają obszary leżące na peryferiach aglomeracji nowojorskiej, głównie wschodnią część wyspy Long Island.
Manhattan
Centrum Nowego Jorku, czyli Manhattan, pełni funkcję nowojorskiego city. Znajduje się tutaj większość nowojorskich teatrów (Broadway), lokali rozrywkowych, ale przede wszystkim to dzielnica finansowa: mają tutaj swoje siedziby międzynarodowe koncerny przemysłowe, handlowe, praktycznie z wszystkich gałęzi przemysłu.
Deficyt przestrzeni oraz ceny gruntów wymusiły na inwestorach maksymalne wykorzystanie terenu: powstały tutaj drapacze chmur takie, jak Rockefeller Center, Empire State Building, gmachy ONZ. Dzięki tej architekturze Manhattan stał się wizytówką Nowego Jorku i USA. Manhattan to również kontrasty, jeśli chodzi o architekturę. Obok luksusowych obiektów (głównie w środkowej i wschodniej części dzielnicy) w Harlemie znajdują się tu rozległe slumsy, które zamieszkują Afroamerykanie i Portorykanie.
Kolejny symbol Nowego Jorku - Statua Wolności - leży na wyspie Liberty niedalego Manhattanu. Francja podarowała ją w 1884 r. Stanom Zjednoczonym.
Zabytki
Większość zabytków architektury na terenie Nowego Jorku wybudowano w XVIII i XIX wieku. Są tą między innymi:
- Kaplica Św. Pawła (XVIII w.)
- kościół St. Mark's-in-the Bowerie (XVIII w.)
- Trinity Church (XIX w)
- katedra St. John's the Divine (XIX w)
- katedra Św. Patryka (XIX w)
- Ratusz (City Hall - XIX w)
- National Academy of Design (XIX w)
- Nowojorska Biblioteka Publiczna
Muzea
Nowojorskie muzea są znane na całym świecie, a najważniejszym z nich jest Metropolitan Museum of Art. Jest to jedno największych, o największych zbiorach muzeów świata. W zbiorach Metropolitan Museum of Art znajduje się kolekcja malarstwa, rzeźby, zdobnictwa amerykańskiego, ale przede wszystkim kolekcję 30 obrazów Rembrandta i innych malarzy europejskich, sztukę starożytną Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Innym ważnym muzeum jest Muzeum Sztuki Nowoczesnej ze najbardziej znanymi pracami od końca XIX w. W kolekcji tej znajdują się głównie prace artystów tworzących w Stanach Zjednoczonych. Muzeum Guggenheima szczyci się cennymi zbiorami malarstwa (cenne zbiory malarstwa). Kolejnym wartą wymienienia placówką muzealną jest Muzeum Historii Naturalnej.
Uczelnie
W Nowym Jorku swe siedziby mają wyższe uczelnie. Jest ich wiele, wymienić można m.in.:
- Columbia University
- Fordham University
- City College
Funkcjonuje tutaj również wiele instytucji muzycznych, takich jak Metropolitan Opera czy Juilliard School of Music.
Parki
Na terenie Nowego Jorku znajduje się wiele parków, obiektów rekreacyjnych i sportowo-widowiskowych:
- Central Park (z ogrodem botanicznym, zoologicznym i planetarium)
- Bronx Park, w którym znajduje się największe zoo w USA
- Flushing Meadow - Corona Park
- Madison Square Garden




