Atrakcje-Turystyczne.com

Kolumbia

Obszar 1138,9 tys. km2; 32 departamenty, Dystrykt Specjalny; 33,0 min ludności (1990 r.); 26 osób na 1 km2; stolica Bogota 4,2 min mieszk.; 71,5% ludności miejskiej;

większe miasta (tys.): Medellin (1589), Cali (1382); Metysi 58%, biali 20%, Mulaci i Zambosi 17%, Murzyni 4%, Indianie 1%; język hiszpański; katolicy 98%; grunty orne i plantacje 5,5%, lasy 47,2%; struktura zatrudnienia: rolnictwo i leśnictwo 26,5%, przemysł i budownictwo 29,5%, usługi 44%; na 100 km2: 4,3 km dróg, w tym 0,9 km o nawierzchni twardej, 0,3 km linii kolejowych; waluta: 1 peso kolumbijskie = 100 centaros.

Kolumbia, położona w północno-zachodniej części Ameryki Południowej, jest jedynym krajem tego kontynentu, który ma bezpośredni dostęp zarówno do Oceanu Atlantyckiego, jak i Oceanu Spokojnego. Najbardziej charakterystycznym rysem rzeźby terenu Kolumbii są potężne łańcuchy górskie, stanowiące północne zakończenie wielkiego systemu andyjskiego. Andy, zajmujące ok. 20% powierzchni Kolumbii, w pobliżu granicy z Ekwadorem rozgałęziają się na trzy pasma: zachodnie (Cordillera Occidental), środkowe (Cordillera Central) i wschodnie (Cordillera Oriental), oddzielone od siebie południowo przebiegającymi dolinami rzek Magdaleny (1530 km) i Cauca (1200 km). Ich wysokości w paśmie środkowym i wschodnim przekraczają 5000 m n.p.m., a w paśmie zachodnim 4000 m n.p.m. Na przedłużeniu Kordyliery Środkowej w kierunku północnym wznosi się odizolowany masyw Sierra Nevada de Santa Marta z najwyższym szczytem Kolumbii - Cristobal Colon (5775 m n.p.m.). W górach zaznacza się strefowość klimatyczna związana z wysokością nad poziomem morza (do 800 m tierra caliente, od 800 do 2100 m tierra templada, od 2100 do 3200 m n.p.m., tierra Ma i powyżej tierra helada). Poza wysokością istotny jest również element ekspozycji, który sprawia, że występują tu zarówno zbocza obficie zraszane deszczem, jak i zbocza oraz kotliny znajdujące się w cieniu opadowym.Jak we wszystkich okołorównikowych republikach andyjskich, również i w Kolumbii przeważają tereny równinne, które stanowią blisko 80% powierzchni kraju. Tworzą je Llanos del Orinoco i kolumbijska Amazonia we wschodniej części kraju oraz niziny na obrzeżu pacyficznym i atlantyckim. Dominuje tam klimat podrównikowy i zwrotnikowy o średnich temperaturach rocznych 25-28°C. Opady - bardzo zróżnicowane - wahają się od zaledwie 400 mm na półwyspie Guajira do 3000 mm na terenach wschodnich i ok. 500C mm na nizinach nadpacyficznych.Blisko połowę powierzchni Kolumbii pokrywają lasy, w Amazonii równikowe typu hylea, w górach wiecznie zielone podzwrotnikowe, a w wyższych partiach lasy mieszane. Sawanna występuje głównie w dorzeczu Orinoko, a ponadto na półwyspie Guajira, gdzie towarzyszą jej suche zarośla kolczaste.Przed przybyciem Hiszpanów na ziemiach współczesnej Kolumbii rozwijały się kultury miejscowych Indian, z których najstarsze (ok. V w. p.n.e.) pozostawiły po sobie bardzo rzadko występujące w Ameryce Południowej rzeźby megalityczne (San Agustin, Tierradentro). Spośród późniejszych kultur prekolum-bijskich najwyższy poziom osiągnęły: Quimbaya (rejon doliny Cauca), Tairona (masyw Sierra Nevada de Santa Marta) i Chibcha (śródgórskie kotliny Kordyliery Wschodniej); rozwój złotnictwa, rzeźby w kamieniu.Odkrywcą dzisiejszej Kolumbii był Alonso de Ojeda, który w 1499 r. osiągnął półwysep Guajira. Od początku XVI w. rozpoczęła się hiszpańska kolonizacja tych ziem, która początkowo skoncentrowała się na wybrzeżu karaibskim (założono wówczas jedne z pierwszych europejskich miast w Ameryce Południowej, San Sebastian de Urate - 1509 r., Santa Marta la Antigua - 1512 r., Santa Marta - 1525 r.), a następnie przeniknęła w głąb kraju (w 1538 r. założono obecną stolicę Kolumbii - Santa Fe de Bogota). W 1543 r. na terytorium współczesnej Kolumbii, Wenezueli, Ekwadoru i Panamy powstała tzw. Generalna Kapitania Nowej Grenady podporządkowana początkowo wicekrólestwu Peru, w 1739 r. podniesiona do rangi samodzielnego wicekrólestwa. Na początku XIX w. w wyniku powstania narodowowyzwoleńczego pod kierunkiem Simona Bolivara proklamowana została niepodległość Nowej Grenady (1819 r.), od której w 1829 r. odłączyłasię Wenezuela, w 1830 r. Ekwador, a w 1903 r. w wyniku interwencji Stanów Zjednoczonych - Panama.Wpływy kultury hiszpańskiej są w Kolumbii wyraźniejsze niż w innych krajach andyjskich, a związanie rodowodu państwa z nazwiskiem odkrywcy Ameryki znamienne. Pewną rolę odegrała tu prawdopodobnie potęga Kościoła katolickiego, który przez długi czas opierał swoją działalność na księżach i zakonnikach kierowanych tu przez Hiszpanię. W odróżnieniu od wielu krajów Ameryki Łacińskiej, gdzie po władzę sięgali ludzie nie umiejący czytać ani pisać, Kolumbią nigdy nie rządzili analfabeci. Cokolwiek działo się w tym kraju, działo się zawsze za sprawą ludzi wykształconych. Trzywiekowa zależność kolonialna widoczna jest tu nie tylko w zabytkach architektury i budownictwa, które pozostawili po sobie Hiszpanie, m.in. w Bogocie, Cartagenie, Popayan Mompós, Barichara, ale również w wielu zwyczajach i tradycjach pielęgnowanych po dzień dzisiejszy w tym kraju. Na bazie języka, który zaszczepili tu Hiszpanie, rozwijała się twórczość jednego z najwybitniejszych pisarzy, Gabriela Garcia Marqueza, laureata literackiej Nagrody Nobla w 1982 r.Regiony turystyczneNa terenie Kolumbii wydzielić można cztery podstawowe regiony turystyczne: Andyjski, Karaibski, Pacyficzny oraz Wschodni (Llanos del Orinoco i Amazonia).

Region Andyjski
Andy, które w Ekwadorze stanowią jedno zwarte pasmo, na terenie Kolumbii rozgałęziają się na trzy łańcuchy górskie, oddzielone od siebie głębokimi, tektonicznymi dolinami rzek: Magdalena, Cauca i Patia.

Kordyliera Wschodnia, zwana także od leżącej tutaj stolicy Kolumbii - Cordillera de Bogota, jest najdłuższym łańcuchem górskim kraju. Jednakże, z wyjątkiem niewielkiego masywu Sierra Nevada del Cocuy (5493 m n.p.m.), wysokości rzadko przekraczają tu 4000 m n.p.m. Masyw ten mający zaledwie 15 km długości pokryty jest blisko półkilometrową czaszą lodowcową, ponad którą wznosi się pięć szczytów, w tym najwyższy Ritacuva (park narodowy Sierra Nevada de Cocuy). Grzbiet Kordyliery Wschodniej, stosunkowo wąski na południu (140 km), rozszerza się znacznie w jego części środkowej (270 km), gdzie tworzy wiele wysokogórskich płaskowyżów: Sogamoso, Tunja, Bogota, Ubate, Providencia. Liczne jeziora wysokogórskie (Ubate, Neusa, Sisga, Tota, Guatavita), bogactwo dolin rzecznych i wód mineralnych (Paipa) oraz dostatek wody i słońca sprawiły, że ta część Andów dzięki swojej żyzności była ośrodkiem życia Indian Czibczów. Stworzyli oni tutaj stosunkowo silny organizm państwowy ze stolicą położoną w kotlinie Sabana de Bogota na wysokości ok. 2650 m n.p.m. Wysoki poziom sztuki złotniczej miejscowych Indian i związana z tym legenda o Eldorado, przyciągnęły tu hiszpańskich najeźdźców. W 1538 r. Jimenez de Ouesada założył miasto Santa Fe de Bogota, które od 1717 r. było stolicą wice-królestwa Nowej Grenady, stając się jednocześnie aktywnym ośrodkiem kulturalnym całego obszaru północnoandyjskiego (cztery uniwersytety, w tym pierwszy założony w 1572 r.).

Kolonialne centrum Bogoty, współcześnie największego miasta w Andach, tworzy Plac Bolivara z barokową katedrą (1572-1847 r.) i neoklasycznym gmachem Capitolio Nacio-nal. W wąskich uliczkach starego miasta wznoszą się godne uwagi kościoły: San Francisco, Santa Clara, Vera Cruz, mennica Casa de la Moneda z XVIII w. oraz rezydencja prezydentów republiki - pałac San Carlos. Dużą atrakcją stolicy są jej muzea, a szczególnie Museo de Oro (Muzeum Złota), założone w 1939 r. przez Banco de la Republica.
Gromadzi ono ponad 25 tys. złotych przedmiotów sztuki prekolumbijskiej o wadze ponad 200 kg. Część kolekcji eksponowana była w 1979 r. w Warszawie.Najwyżej położonym punktem w mieście jest Cerro de Monserrate (3020 m n.p.m.), gdzie w miejscu dawnej pustelni wzniesiono kościół i klasztor poświęcony Cudownemu Chrystusowi. Statua upadającego pod krzyżem Chrystusa, dzieło XVII-wiecznego rzeźbiarza, jest miejscem licznych pielgrzymek, których kulminacja przypada na okres Zielonych Świąt. Na wzgórze, obok trudno dostępnej, urwistej drogi, którą pielgrzymi bardzo często pokonują na klęczkach, prowadzi kolej linowa.
Obok Bogoty, w średniogórskich kotlinach środkowej części Kordyliery Wschodniej, Hiszpanie wznieśli liczne miasta i osady, w których zachowała się kolonialna zabudowa z licznymi kościołami, klasztorami i domami o charakterystycznych balkonach, okiennicach, patiach - Facatativa, Tenjo, Chia, Zipaguira, Tunja, Villa de Leiva, Duitama, Puente Boyaca, Ecce Homo. Z wymienionych na szczególne wyróżnienie zasługuje, istniejąca już w czasach prekolumbijskich, niewielka osada górnicza Zipaquira. Na głębokości ok. 200 m pod ziemią znajduje się tam wykuta w soli katedra, z której pięknem konkurować może jedynie kaplica Św. Kingi w Wieliczce.W południowej części Kordyliery Wschodniej, na wulkanicznym płaskowyżu porośniętym eukaliptusami i agawami, leży niewielka miejscowość San Agustin. Między VI w. p.n.e. a V w. n.e. rozwijała się tam, bliżej jeszcze nie zbadana kultura Indian, po której zachowały się tajemnicze posągi ukryte w podziemnych kopcach. Przeszło trzysta kamiennych figur kilkumetrowej wysokości występuje na obszarze ok. 500 km2, z tego 100 km2 tworzy Parque Arquelógico San Agustin.Kordyliera Środkowa, leżąca na przedłużeniu Andów Ekwadorskich, jest najkrótszym i najwyższym pasmem Andów Kolumbijskich. Na przestrzeni ponad 700 km są to nieprzerwanie wysokie góry, gdzie żadna przełęcz nie schodzi poniżej 3000 m n.p.m. Na cokole utworzonym z gnejsów i łupków krystalicznych, pokrytych utworami wulkanicznymi, wznoszą się wulkany. Na północy pas czynnych wulkanów rozpoczyna Nevado de Hervero (4900 m n.p.m.), a następnie trzy ośnieżone stożki: Nevado del Ruiz (5400 m) o zboczach pokrytych masą pumeksu, z licznymi cieplicami i terenami narciarskimi (park narodowy Los Nevados), Nevado de Tolima (5215 m) i Nevado Santa Isabel (5110 m n.p.m.). W południowej części pasma wznosi się ponadto trzystożkowy wulkan Huila (5750 m) oraz wulkany Puracś (4970 m) i Sotara (4435 m n.p.m.). Szczególnie urozmaicony krajobrazowo jest źródłowy obszar czterech rzek: Magdalena, Cauca, Patia i Caqueta, położony u podnóża wulkanu Purace. Pokryte wiecznym śniegiem szczytowe partie wulkanu, liczne cieplice, gejzery i jeziora sprawiły, że utworzono tu park narodowy Purace.

Obok niepowtarzalnych walorów przyrodniczych tego pasma, w południowej jego części unikatowe znaczenie mają podziemne grobowce (V w. n.e.) w Tierradentro. Są to jedyne podziemne cmentarze w Ameryce Południowej, których wnętrza wypełniają urny ze zwłokami, a ściany i filary pokryte są geometrycznymi dekoracjami w kolorach białym, czarnym i czerwonym.W północnej części Kordyliery Środkowej, w kotlinie Aburra, na wysokości 1400-1500 m n.p.m., leży drugie co do wielkości miasto Kolumbii - Medellin. Założone w 1675 r., pozbawione liczących się zabytków architektonicznych, jest wielkim ośrodkiem przemysłowym i komunikacyjnym w kraju.

Kordylierę Zachodnią (Cordillera Occidental), niższą i węższą od pozostałych (Cerro Calima 4250 m n.p.m.), pokrywają gęste i rozległe kompleksy leśne, co przy skomplikowanej rzeźbie sprawia, że góry te są bardzo trudno dostępne. Główna ich oś wznosi się stromo nad doliną rzeki Cauca, która przebijając się przez liczne stromizmy tworzy malownicze wąwozy i kaniony. W dolinie tej rzeki położone jest jedno z najpiękniejszych miast kolonialnych Kolumbii - Popayan. Założone w 1536 r. przez Sebastiana de Belalcazara, w XVII i XVIII w. było jednym z głównych ośrodków gospodarczych i kulturalnych kraju. Z okresu kolonialnej świetności w mieście tym zachowało się bardzo wiele wartościowych zabytków, w tym m.in. kościoły: Santo Domingo (XVI-XVII w.), San Jóse (XVII w.), San Francisco (XVIII w.), liczne klasztory z XVII-XVIII w., katedra (XVI w.), kaplice: Belen i Jesus de la Plaża (XVII w.) oraz wieża Torre de Reloj (XVII w.). Wielką atrakcją miasta są procesje wielkanocne, wzorowane na uroczystościach Semana Santa w hiszpańskiej Sewilli.

W górnym biegu rzeki Cauca, w centrum gęsto zaludnionego regionu rolniczego (plantacje trzciny cukrowej, bawełny i tytoniu), położone jest trzecie co do wielkości miasto Kolumbii, Cali - organizator Igrzysk Pan-amerykańskich w 1978 r.
Przecinające południkowo Kolumbię pasma andyjskie łączą się ze sobą w pobliżu granicy z Ekwadorem, gdzie tworzą węzeł Nudo de Pasto. Od tego miejsca stanowią one zwarty masyw górski o szerokości ok. 200 km uwieńczony kilkoma stożkami wulkanów - m.in. Bordoncillo (3700 m), i Cam-panero (3800 m n.p.m.), u których podnóży wody spływające z roztopionych lodowców tworzą jeziora La Cocha (ważny obszar wypoczynkowy południowo-zachodniej Kolumbii), oraz Azufral (4200 m n.p.m.), którego głęboki krater wypełnia piękne jezioro szmaragdowe.Głównym centrum turystycznym południowej części Andów jest stare kolonialne miasto Pasto oraz leżący w jego pobliżu wielki neogotycki kościół Las Lajas.

Region Karaibski
Obejmuje pas wybrzeża karaibskiego oraz przylegającą do niego stepowo-bagienną nizinę nadbrzeżną z masywem Sierra Nevada de Santa Marta. Panuje tu klimat zwrotnikowy, suchy w części wschodniej (półwysep Guajira zyskał miano amerykańskiej Arabii) i wilgotny na zachodzie (pora deszczowa kwiecień - wrzesień).
Znajdujący się wczęści wschodniej niziny masyw Sierra Nevada de Santa Marta jest granitowym batolitem, w kształcie gigantycznego stożka wznoszącego się do wysokości 5775 m n.p.m. Swoją nazwę zawdzięcza wiecznym śniegom i lodowcom, które zalegają na wysokości 5000-5150 m n.p.m. Północne, nadbrzeżne skłony masywu, tworzą park narodowy Tairona, gdzie obok barwnego i zróżnicowanego krajobrazu znajdują się ruiny Pueblito - dawnego centrum indiańskiej kultury Tairona. Drugim parkiem narodowym tego regionu jest Isla de Salamanca - utworzony na bagnach i rozlewiskach Cienaga Grandę de Santa Marta (wielkie nagromadzenie ptactwa wodnego, krokodyli, kajmanów, ryb, krabów itp.).

Hiszpanie zakładając pierwsze miasta na kontynencie amerykańskim, cenili nade wszystko militarne walory ich położenia. Tak było również w przypadku najstarszych miast kolumbijskich położonych na wybrzeżu Morza Karaibskiego, a szczególnie Cartageny i Santa Marta. Miasta, rozbudowywane i fortyfikowane przez kolejne stulecia, były jednocześnie niszczone przez najazdy piratów. Bogata ich historia sprawiła, że gromadzą wiele wartościowych zabytków, z których najcenniejsze są mury obronne (1586-1797 r.) z zamkiem San Felipe (1536-1657 r.) w Cartagenie i fortyfikacje w Santa Marta (XVI-XVIII w.). Ponadto w Cartagenie zachowały się piękne XVII-wieczne domy kolonialne (m.in. Bodegón de la Nandelaria, Casa del Marques de Valdehoyos), pałac La lnquisición (1776 r.) oraz liczne kościoły i klasztory.Wybrzeże karaibskie liczące blisko 1600 km  długości jest  najważniejszym  terenem wypoczynkowym Kolumbii. Największym i najnowocześniejszym kąpieliskiem morskim jest El Rodadero, położone 15 km na zachód od Santa Marta. Stanowi ono wielki kompleks wypoczynkowy, gdzie obok luksusowych hoteli wznoszą się liczne wieżowce, wille, apartamenty, stanowiące drugie mieszkania zamożnych obywateli interioru. Do innych dużych kąpielisk należą: Santa Marta (plaża Bahia Punta Betin), Puerto Colombia koło Barranquilli (Salinas del Rey, Cienaga del Totumo), Cartagena (Bocachica, Boca Grandę, Marbella), Rioacha. Kąpieliska morskie znajdują się ponadto na przybrzeżnych wyspach Morza Karaibskiego - San Andres, Providencia i Islas del Rosario.

Region Pacyficzny
Obejmuje nizinne tereny w zachodniej części kraju, ograniczone od wschodu górami Serrania de Baudó (Buey 1810 m n.p.m.) i masywem Kordyliery Zachodniej. Pokryte wilgotnymi lasami równikowymi odznaczają się one bardzo dużą wilgotnością powietrza. Prawie wszędzie opady przekraczają 5000 mm rocznie, a najwyższe występują w departamencie Chocó (10500 mm w Ouibdó, w dolinie rzeki Atrato). Wybrzeże (1300 km długości) jest bądź skaliste, z zatokami, bądź też są to delty, jak przy ujściu San Juan czy Patia. W przeciwieństwie do wybrzeża karaibskiego brak tu dużych kąpielisk morskich, a pewne znaczenie mają jedynie Tumaco, Buenaventura oraz na półdzikie plaże Chocó (Bahia Solano).Region WschodniRegion ten obejmuje zachodnią część Niziny Orinoko oraz kolumbijską część dorzecza Amazonii, łącznie ok. 57% powierzchni kraju. Północną część regionu zajmują sawanny z rozrzuconymi gdzieniegdzie kępami drzew i pasami lasów galeriowych w dolinach rzek. Część południową stanowi natomiast wielkie skupisko lasów równikowych poprzecinanych dopływami Amazonki. Zarówno Amazonię, jak i Nizinę Orinoko zarmieszkują liczne i różnorodne gatunki zwierząt, ptaków, ryb, co stwarza idealne warunki do rozwoju myślistwa i wędkarstwa. Ponadto walory tego regionu doskonale nadają sie do odbywania pieszych, konnych, wodnych wycieczek.

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2014 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności