Atrakcje-Turystyczne.com

Birma, Związek Myanmar

Obszar 676,6 tys. km2; 7 stanów autonomicznych i 7 okręgów; 40,5 min ludności (1989 r.); 60 osób na 1 km2; stolica Rangun (2,5 min mieszk.); 24% ludności miejskiej; większe miasta (tys.): Mandalaj (533), Mulmejn (220); Birmańczycy 69%, Karenowie i Szanowie 18%, ponadto Czinowie, Monowie, Kaczinowie, Palaung i Wa, Naga, Hindusi, Chińczycy; język birmański; buddyści 89%, chrześcijanie 5%, ponadto wyznawcy różnych kultów prymitywnych; grunty orne 14%, lasy 67%; ok. 70% zatrudnionych w rolnictwie; na 100 km2: 0,5 km linii kolejowych, 2,2 km dróg; waluta: 1 kiat = 100 pia.

W środkowej części Birmy rozciąga się południkowo nizina rzeki Irawadi (dł. 2150 km), uchodzącej rozległą deltą (pow. 30 tys. km2) do Oceanu Indyjskiego. Od północy i zachodu nizinę tę otaczają łańcuchy gór Patkaj (Sarametu, 3824 m), Kumon (Bumhpa Bum, 3411 m) i Arakańskich (Góra Wiktorii, 3053 m n.p.m.), wschodnie obszary zajmuje natomiast wyżyna Szan (Loi Leng, 2745 m n.p.m.) rozcięta głębokimi wąwozami rzeki Saluin i jej dopływów. Najwyższy szczyt Birmy — Hkakabo Razi (5881 m n.p.m.) leży na pograniczu z Tybetem, w najdalej na północ wysuniętej części kraju.
Ku południowi obszar państwa zwęża się tworząc wąski pas między granicą z Tajlandią a Oceanem Indyjskim. W strefie przybrzeżnej znajduje się archipelag Mjeik, złożony z ok. 900 wysp (największa Kadan, pow. 640 km2).
Birma ma klimat zwrotnikowy monsunowy (pora deszczowa trwa od maja do października), na większości obszaru wybitnie wilgotny, silnie zróżnicowany ze względu na urozmaiconą rzeźbę terenu. Średnia temperatura stycznia waha się od 13-15CC na północy do 25°C ha południu, kwietnia odpowiednio od 29 do 32°C. Roczna suma opadów na nizinie Irawadi wynosi od 500 do 800 mm, na wyżynie Szan od 1500 do 2000 mm, w górach w północnej części kraju ok. 3000 mm, a w Górach Arakańskich i na południu od 5000 do 6000 mm. W najwyżej położonych terenach północnego pogranicza Birmy występują w zimie opady śniegu.
Lasy pokrywają 67% powierzchni kraju. Część z nich stanowią wiecznie zielone lasy równikowe, część natomiast składa się z drzew tracących liście w porze suchej. Szczególnie cennym gatunkiem jest drzewo tekowe. Miejscami w delcie Irawadi i okręgu Tanintajin występują wilgotne dżungle typu równikowego, a w wyżej położonych obszarach — lasy strefy umiarkowanej (z dębem i sosną). Część wybrzeży porastają lasy namorzynowe, natomiast bardziej suche rejony środkowej części kraju — roślinność sawannowa z zaroślami bambusa.
Bogata jest również fauna Birmy, chroniona w 11 rezerwatach przyrody. Reprezentują ją m.in.: słoń, nosorożec, niedźwiedź himalajski, tygrys, lampart, pantera, szakal, małpy oraz liczne gatunki gryzoni i ptaków.
W II tysiącleciu p.n.e. na terytorium Birmy przybyły szczepy tybetańsko-birmańskie (przodkowie dzisiejszych Arakanów i Czinów), a następnie plemion Pju, zakładając w pierwszych wiekach naszej ery organizmy państwowe. W IX w. n.e. założono miasto Pagan, które w XI w. zostało stolicą pierwszego w historii zjednoczonego królestwa birmańskiego. W tym okresie nastąpił intensywny rozwój architektury sakralnej, zwłaszcza cylindrycznych, dzwonowatych i cebulas-tych stup, pagód na planie kwadratu lub krzyża greckiego oraz świątyń wieżowych. Wchodzą one np. w skład wielkiego kompleksu architektonicznego miasta Pagan (m.in. hinduistyczna świątynia Nat Hlaung Dżaung, X w., buddyjskie świątynie Ngakie Nadaun, X w., Anandy, XII w. i Mingalazedi, XIII w.).
W 1287 r., w wyniku najazdu Mongołów, królestwo Pagan rozpadło się na drobne państewka (Awa, Pegu, Taungu, Arakan). Ich ponowne zjednoczenie nastąpiło\ w XVI w. Odrodziła się także sztuka birmańska, której głównymi ośrodkami stały się Rangun (pago-da Szwe Dagon, XVI-XIX w.) i Mandalaj (pałac i Złoty Klasztor, XIX w.). W XV w. na terytorium Birmy pojawili się Portugalczycy, a w XVII w. — Anglicy. W XIX w. wojska brytyjskie przystąpiły do podboju Birmy, zakończonego w 1885 r. jej kolonizacją i przyłączeniem do Indii. Rozwój narodowowyzwoleńczych ruchów po I wojnie światowej doprowadził w 1937 r. do oderwania Birmy od Indii i utworzenia odrębnej kolonii. W czasie II wojny światowej okupowali ją Japończycy, którzy w 1943 r. proklamowali formalną niezależność kolonii. W 1948 r. niepodległość Birmy została potwierdzona przez Wielką Brytanię. W 1962 r. władzę przejęło wojsko. Od 1974 r.

Birma jest federacyjną republiką socjalistyczną. Uwaga rządu koncentruje się na umocnieniu wewnętrznej jedności państwa zarówno w sferze politycznej, jak i gospodarczej. Na płaszczyźnie międzynarodowej realizuje zasadę niezaangażowania i pokojowego współistnienia.
Ruch turystyczny w Birmie jest, jak dotychczas, słabo rozwinięty (14 tys. turystów zagranicznych w 1989 r.). Wpływa na to ogólny niedorozwój infrastruktury turystycznej (zaledwie 3 tys. łóżek w bazie hotelowej), a także polityka rządu ograniczająca w znacznym stopniu możliwości penetracji turystycznej obywatelom obcych państw. Podróże turystów w obrębie kraju odbywają się z reguły jedynie do miejscowości stanowiących główne centra kultury (Rangun, Mandalaj, Pagan i Pegu) oraz w ich najbliższe okolice.

Rangun — leży nad rzeką Rangun, na wschodnim skraju delty Irawadi, ok. 40 km od zatoki Martaban. Został założony jako osada (Okkała, następnie Dagon) wokół pa-gody, zbudowanej według tradycji w końbu VI w. p.n.e. W 1753 r. został rozbudowany jako miasto i otrzymał dzisiejszą nazwę. W 1852 r. został zajęty przez Anglików, a w latach 1886-1947 był stolicą kolonii brytyjskiej Birmy. Od początku XX w. stał się ośroakiem walki narodowowyzwoleńczej narodu birmańskiego, a od 1948 r. — stolicą niepodległego państwa. Jest największym centrum przemysłowym, naukowym i kulturalnym kraju (uniwersytet, zał. w 1920 r.) oraz międzynarodowym węzłem komunikacyjnym (port lotniczy Mingaladon).
Wśród obiektów zabytkowych najcenniejszą budowlą jest pagoda Szwe Dagon. Jej tradycje sięgają VI w. p.n.e., a obecną swą postać otrzymała w 1768 r. Centralną częścią świątyni jest wielka, wysoka na 100 m, ceglana, stożkowata stupa, z zewnątrz pozłacana, wzniesiona na wielobocznej, schodkowej podstawie. Otaczają ją liczne małe świątynie, kaplice, rzeźby buddyjskie i dzwonnice o bogatych formach, zdobione polichromią.

Mandalaj — położone w środkowej części kraju, nad rzeką Irawadi, zostało założone w 1857 r. jako stolica Birmy. W 1885 r. zdobyli je Anglicy, a w 1942 r. zniszczyli Japończycy. Jest drugim, po Rangunie, ośrodkiem gospodarczym i religijnym. Miasto zachowało do dziś swój regularny plan z połowy XIX w. Jego centralnym obiektem jest pałac królewski z XIX w., otoczony fosami, zbudowany z cegły i drewna, zdobiony polichromowanymi rzeźbami. Wśród licznych budowli sakralnych na szczególną uwagę zasługuje pagoda Szwe Kyi Myint (XII w.) oraz klasztory i świątynie buddyjskie z XVIII-XIX w.

Pagan — leżący w środkowej Birmie, nad Irawadi, został założony ok. 847 r. W XI-XIII w. pełnił funkcję stolicy pierwszego w historii zjednoczonego państwa birmańskiego. W 1287 r. został zniszczony przez Mongołów, a po ich wypędzeniu (1301 r.) częściowo odbudowany. Stanowi największą na świecie koncentrację budowli sakralnych (ok.  5 tys.  świątyń,  głównie  buddyjskich),
wzniesionych między XI a XIII w. Zbudowano je głównie z wypalonej cegły, spajanej zaprawą błotną z domieszką klejów roślinnych2. Najstarszymi z nich (X w.) są: Nat Hlaung Dżaung (hinduistyczna) oraz Ngakie Nadaun (buddyjska), natomiast największym obiektem jest buddyjska świątynia Anandy, wzniesiona na planie krzyża greckiego w XI w. Formą architektoniczną wyróżniają się także świątynie Mahabodhi i Mingalazedi (obie z XIII w.). Pagan stanowi ważny ośrodek religijny— miejsce licznych pielgrzymek wyznawców buddyzmu.

Pegu — położone ok. 80 km na północny-wschód od Rangunu, założone zostało w 573 r. W latach 1369-1539 i 1740-57 było stolicą państwa Monów, w okresie 1546-1635 —  całej  Birmy.  Pełniło funkcję  głównego ośrodka administracyjnego oraz centrum kulturalnego i handlowego w południowej części kraju. Jest ważnym miejscem kultu wyznawców buddyzmu. Wśród licznych budowli sakralnych na szczególną uwagę zasługuje wielka stupa Szwe Hmaudau (wielokrotnie przebudowywana) oraz pagody Hintha Gong i Kyaitkpun.
Do atrakcyjnych turystycznie obszarów Birmy należy również rejon jeziora lnie (wsie na palach), a także Wybrzeże Arakańskie (Aracan Coast), zwłaszcza okolice Sandowaj, odznaczające się szczególnie dogodnymi warunkami do uprawiania kąpieli morskich.

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2014 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności