Atrakcje-Turystyczne.com

Indie

Obszar 3287,6 tys. km2; 22 stany i 9 terytoriów zarządzanych centralnie; 833,4 min ludności (1989 r.); 254 osoby na 1 km2; stolica Delhi (5,7 min mieszk.); 26% ludności miejskiej; większe miasta (tys.): Kalkuta (9200), Bombaj (8243), Madras (3277), Bangalur (2476), Hajdarabad (2151), Ahmadabad (2060), Kanpur (1428), Nagpur (1219), Puna (1203), Dźajpur (977), Lakhnau (896); Hindusi, Biharczycy, Bengalczycy, Tamilowie, Marathowie, Radźasthanie, Gudźa-ratowie, Kanarowie, Asamczycy; język hindi 28%, bengalski 8%, telugu 8%, marathi 8%, tamilski 7%, urdu 5%, gudżarati 5%, malajalam 4%, kannada 4%; wyznawcy hinduizmu 83%, muzułmanie 11%, chrześcijanie 2,6%, sikhowie 1,9%, buddyści, wyznawcy dźinizmu i inni 2,5%; grunty orne 50%, lasy 19%; struktura zatrudnienia: przemysł i górnictwo 10%, rolnictwo 60%, handel 5%, służba domowa i usługi 9%; na 100 km: 1,9 km linii kolejowych, 12,6 km dróg o twardej nawierzchni; waluta: 1 rupia indyjska = 100 paisa.

Przyrodnicze i historyczne podstawy rozwoju turystykiPrawie 2/3 powierzchni kraju stanowi Półwysep Indyjski zajęty przez wyżynę Dekan, wzniesioną średnio na wysokość 600-900 m n.p.m. Ma ona rzeźbę lekko falistą i jest rozcięta szerokimi dolinami rzek (Kryszna, Godawari, Narmada, Mahanadi, Kaweri i in.). Od wschodu i zachodu Dekan otaczają łańcuchy górskie Ghatów Wschodnich (Dewodi Munda 1680 m n.p.m.) i Zachodnich (Anaj-mudi 2695 m n.p.m.), które oddzielają go od wąskich nizin nadmorskich (wybrzeży Malabarskiego i Koromandelskiego). W części północnej powierzchnia wyżyny obniża się stopniowo i przechodzi w aluwialne równiny Niziny Hindustańskiej, obejmującej dorzecza Gangesu i dolnego biegu Brahmaputry (wraz z zachodnią częścią delty obu rzek) oraz dorzecze górnego Indusu. Nizinę Hindustań-ską pokrywa na zachodzie pustynia Thar, a we wschodniej jej części wznosi się łańcuch gór Khasi (1961 m n.p.m.). Od północy otaczają go trudno dostępne masywy górskie Himalajów (K'angcz'endzónga 8585 m i Nan-ga Parbat 8126 m n.p.m.) i Karakorum (K2 8611 m n.p.m.). Do Indii należą archipelagi wysp  Andamanów i Nikobarów w Zatoce Bengalskiej oraz Lakkadiwów i Amindiwów na Morzu Arabskim.Indie leżą prawie w całości w strefie klimatu zwrotnikowego monsunowego. Jedynie w zachodniej części Niziny Hindustańskiej występuje klimat zwrotnikowy pustynny, a w Himalajach i Karakorum - podzwrotnikowy górski, chłodny. Średnia temperatura najcieplejszego miesiąca (maja) waha się od 25°C na północy kraju do 30°C na południu (na pustyni Thar dochodzi do 36°C), natomiast w styczniu u podnóży Himalajów wynosi 15°C, a w południowej części półwyspu 28°C. Roczna suma opadów we wschodniej części Karakorum i na pustyni Thar nie przekracza 100 mm, w środkowym Dekanie waha się od 300 do 500 mm, a na zachodnich stokach Ghatów Zachodnich dochodzi do 6000 mm. Najwyższe opady występują w górach Khasi. W rejonie Ćerapun-dźi ich wielkość sięga ok. 11000 mm w ciągu roku. Na pozostałym obszarze kraju roczna suma opadów wynosi od 700 do 1500 mm. W północnych i środkowych Indiach występują cztery główne pory roku: zimowa — chłodna i sucha, wiosenna — gorąca i sucha, letnia — gorąca i wilgotna oraz jesienna — chłodna i wilgotna. Na południu kraju, gdzie zimowe miesiące są ciepłe, występują tylko dwie pory — sucha (w półroczu zimowym) i wilgotna (w półroczu letnim).Szata roślinna Indii odznacza się dużym zróżnicowaniem. Około 19% powierzchni kraju pokrywają lasy. Na zachodnim wybrzeżu i w dorzeczu Brahmaputry są to wilgotne lasy równikowe, a na wybrzeżu wschodnim i w środkowej części dorzecza Gangesu — wilgotne lasy monsunowe. Na wyżynie Dekan oprócz suchych lasów zrzucających okresowo liście występuje również roślinność sawannowa, a w dorzeczu Indusu — półpustynna. Podnóża Himalajów porastają podzwrotnikowe lasy twardolistne, mieszane i iglaste, a wyższe piętra górskie — roślinność alpejska.Fauna Indii jest bardzo bogata i stosunkowo dobrze zachowana, głównie dzięki wierzeniom religijnym większości mieszkańców, uważających każde życie za święte. Z dzikich ssaków lądowych występuje tu m.in. słoń i nosorożec indyjski, tygrys bengalski, pantera, niedźwiedź tybetański i brunatny, antylopa i jeleń. Liczne są także małpy oraz gatunki ptaków, gadów i owadów. Na terenie Indii znajduje się 12 parków narodowych oraz 56 rezerwatów przyrody.Półwysep Indyjski jest kolebką jednej z najstarszych kultur na kuli ziemskiej. Jej początki sięgają III tysiąclecia p.n.e. W procesie wielowiekowego rozwoju wchłaniała ona m.in. wpływy mezopotamskie, perskie, greckie, chińskie, muzułmańskie i europejskie, dzięki czemu cechuje ją wielka różnorodność i swoisty tradycjonalizm. Oddziaływanie kultury indyjskiej obejmowało Cejlon, Nepal, Tybet, ziemie środkowoazjatyckie, Birmę, Półwysep Indochiński, archipelag Indonezji, a także Chiny, Koreę i Japonię.Najstarsze ślady człowieka w Indiach — prymitywne narzędzia kamienne — pochodzą z drugiego okresu międzyglacjalnego (400-200 tys. lat p.n.e.). W paleolicie obszar półwyspu był już stosunkowo gęsto zaludniony. Wśród znalezisk prehistorycznych, oprócz narzędzi kamiennych, wymienić należy wyroby ceramiczne, a także malowidła i ryty naskalne, odkryte w Kajmur, Singhanpur i Mahadeo. W okresie 2500-1500 p.n.e. istniały w dorzeczu Indusu (obecnie Pakistan i północno-zachodnie Indie) państwa-miasta Mohendżo Daro i Harappa. Znaleziono tu m.in. broń, biżuterię oraz przedmioty codziennego użytku, wykonane z metali szlachetnych, stopów i kości słoniowej.Około XV w. p.n.e. z północo-zachodu napłynęła fala pastersko-rolniczych ludów aryjskich, które zmieszały się częściowo lub zepchnęły na południe półwyspu zamieszkujące go dotychczas ludy drawidyjskie, zbliżone antropologicznie do negroidalnej odmiany człowieka. Do najcenniejszych dzieł powstającej wówczas literatury staroindyjskiej należą Wedy, tzw. święte księgi (2500-500 r. p.n.e.) - anonimowe teksty, głównie o treści religijnej, a także sanskryckie epopeje narodowe Mahabharata (IV w. p.n.e.-IV w. n.e.) i Ramajana (IV w. p.n.e.-II w. n.e.).Wedy stanowią podstawę wedyzmu, braminizmu i hinduizmu. Wedyzm natomiast to najstarsza znana faza religii Arjów, uznająca kult bóstw przyrody, ład świata, rytuał ofiar sprawowany przez kapłanów, wiarę w życie pozagrobowe, w piekło.Braminizm - późniejsza faza wedyzmu (powstała w I tysiącleciu p.n.e.) był ściśle związany z systemem kast. Dziełem kasty kapłanów (braminów, stąd nazwa braminizmu) była doktryna filozoficzna wprowadzająca m.in. pojęcie sansary (reinkarnacji) — wędrówki dusz. Dusza zmarłego wchodzi ponownie w ciało ludzkie, zwierzęce lub roślinne, zależnie od wartości etycznej uczynków w poprzednim życiu (karmanie). Poprzez kolejne wcielenia i doskonalenie się dąży do poprawy karmanu i wyzwolenia się z sansary. Całkowite oddzielenie duszy od ciała następuje po wyzwoleniu się z sansary i osiągnięciu miejsca wiecznego spoczynku.Hinduizm - kontynuacja braminizmu, kształtował się od ok. V w. p.n.e. do ok. VII w. n.e. Zasadą hinduizmu jest swoisty monoteizm - cześć jednego Boga, przejawiającego się pod różnymi postaciami. Najpopularniejsze kulty: Siwy, Brahmy, Wisznu (trójca Trimurti). Dążeniem człowieka jest, podobnie jak w braminizmie, wyzwolenie się z sansary. Można je jednak osiągnąć nie tylko przez dobre uczynki lub poznanie, ale także dzięki łasce otrzymanej poprzez miłowanie Boga (bhakti). Hinduizm zachowuje system kast i autorytet Wed, jednakże wedyjskie ofiary są w nim zastąpione adoracją (stąd uroczyste obchodzenie świąt). W późniejszym okresie uległ on wpływom islamu (od X w.) oraz filozofii europejskiej.W IV w. p.n.e. obszar doliny Indusu podbiły wojska Aleksandra Wielkiego. Wkrótce potem, w III w. p.n.e., powstało pierwsze państwo obejmujące niemal cały obszar Półwyspu Indyjskiego. Władcą jego był król Aśoka — słynny z tolerancji propagator buddyzmu.Buddyzm rozwinął się jako system religijno-etyczny oparty na nauce Buddy (właściwie Siddharthy Gautamy, ok. 560-480 p.n.e.). Stanowił reakcję przeciwko braminizmowi (opiera etykę na idei miłości bliźniego i braterstwa ludzi — nie uznaje żadnych ograniczeń kastowych czy rasowych). Jest w założeniu systemem ateistycznym. Celem życia ma być wyzwolenie się z cierpienia (kręgu wcieleń) i osiągnięcie całkowitego spokoju w nirwanie, tj. stanu, w którym następuje zanik bytu indywidualnego, pragnień i pożądań, uniemożliwiający ponowne narodziny. Osiąganie coraz wyższego bytu następuje poprzez wzrost wartości etycznej karmanu i samodoskonalenie duchowe.Okres panowania Aśoki cechował się rozkwitem budownictwa sakralnego — tzw. stup (Sańći, Amarawati) oraz kutych w skałach klasztorów i świątyń (Adżanta, Barabar, Bha-dźa, Karli, Kanheri, Elefanta). W II w. p.n.e. pojawiły się pierwsze figuralne wyobrażenia Buddy (Gandhara, Mathura).Po śmierci Aśoki nastąpił rozpad królestwa na drobne państewka, które w IV w. n.e. zostały ponownie zjednoczone przez dynastię Guptów. Okres jej panowania (IV-VI w.) cechował rozwój nauki, sztuki i literatury. Rozwijało się rzemiosło, zwłaszcza obróbka metali. Przykładem osiągnięć w tej dziedzinie jest m.in. słynna kolumna żelazna w Delhi (415 r.) — siedmiometrowy monument o wadze 6 ton, na którym do tej pory nie znać śladów korozji.Przełom V i VI w. to początek najazdów huńskich na Indie. Ich konsekwencją był rozpad państwa Guptów.Od V w. w budownictwie sakralnym zaczęły się kształtować różnorodne formy świątyń hinduistycznych, z reguły obficie przykrytych rzeźbą ornamentalną i figuralną (Khadźura ho, Halebid). Powstawały również świątynie wieżowe (Bhubaneśwar, Puri, Konarak), skal ne (Elura, Mahabalipuram), a także wielkie zespoły budowli sakralnych z monumental nymi budynkami bram, dziedzińcami i halam filarowymi (Tańdźawur, Rameśwaram, Ćida mbaram, Śrirangam), które budowano jesz cze w XVIII w. (Maduraj).W VIII w. Półwysep Indyjski stał się celerr najazdów sąsiednich państw muzułmańskich W XII w. na podbitych ziemiach powsta sułtanat ze stolicą w Delhi. Od XVI do połowy XIX w. północne i środkowe Indie były we władaniu dynastii Wielkich Mogołów. Okre sem świetności były rządy Akbara (lat£ 1556-1605). Pod wpływem kultury islami nastąpiły przeobrażenia w architekturze i sztuce indyjskiej. Wznoszono meczety (w Adźmerze, Delhi i in.) wraz z gigantycznym minaretami (Kutb Minar w Delhi) oraz liczne grobowce i mauzolea (Tadź Mahal w Agrze) Budowano obiekty obronne (Tuglakabad, Gol konda, Czerwony Fort w Delhi i in.) oraz rezydencjonalne.Po odkryciu przez Vasco da Gamę w 1498 r. drogi morskiej do Indii rozpoczą się okres ekspansji Europejczyków. Zapoczątkowali go Portugalczycy opanowując ob szary na zachodnim wybrzeżu półwyspu (ko-łonie Goa, Daman i Diu) oraz skupiając w swych rękach cały niemal handel z Indiami Od połowy XVI w. coraz silniejszy wpływ zaczęły uzyskiwać Wielka Brytania i Francja W 1600 r. Anglicy założyli Kompanię Wscho dnioindyjską, która odegrała doniosłą role w opanowaniu Indii. Miała ona szerokie uprawnienia polityczne, prawo zawierania układów, utrzymywanie fortec i wojsk, a także bicia monety i jurysdykcji na zajmowanych terenach. W ciągu XVIII w. Anglicy wyelimi nowali z rywalizacji Francuzów i przystąpił do bezpośredniego podboju Indii. Do połowy XIX w. cały niemal obszar półwyspu znalaz się pod kontrolą brytyjską. Językiem urzędo wym stał się język angielski, a kraj przekształcił się w bazę surowcową i rynek zbyti dla towarów brytyjskich. Następstwem maksymalnej eksploatacji ziemi, wielkich podatków i rozbicia tradycyjnego powiązania rze miosła z rolnictwem był upadek wsi indyjs kiej, który przyczynił się do wybuchu wielkiego ogólnonarodowego powstanie (1857-58). Po jego upadku posiadłości angielskie w Indiach podporządkowano bezpośrednio Koronie brytyjskiej. Od 1877 r. królowie brytyjscy nosili tytuł cesarza Indii, a rządy w ich imieniu sprawowali wicekrólowie rezydujący najpierw w Kalkucie, a następnie w Delhi.Wpływy europejskie zaznaczyły się także w architekturze Indii, rozwijanej głównie przez Portugalczyków (Goa, okolice Bombaju) oraz kolonizatorów angielskich, propagujących zwłaszcza styl klasycystyczny (Nowe Delhi).Narastający ucisk kolonialny spowodował w XIX w. nasilenie ruchów narodowowyzwoleńczych, którymi od 1885 r. kierował Indyjski Kongres Narodowy. Aby przeciwstawić się rosnącemu wpływowi Kongresu władze kolonialne utworzyły w 1906 r. Ligę Muzułmańską. Przeprowadziły także reformy w dziedzinie oświaty i nauki (w niektórych miastach założono uniwersytety), dążąc do osłabienia ruchu narodowego. Jednakże nastroje anty-brytyjskie nasilały się w dalszym ciągu (położenie ludności indyjskiej uległo pogorszeniu zwłaszcza wskutek represji ze strony rządu brytyjskiego w okresie I wojny światowej), przeradzając się w ustawiczną walkę o niepodległość. Wśród jej przywódców główną rolę odgrywali Mahatma Gandhi (1869-1948) i jego uczeń Jawaharlal Nehru (1889-1964) głoszący postulat "walki bez gwałtu" oraz "cywilnego nieposłuszeństwa".W związku z ruchem narodowowyzwoleńczym powstały pod koniec XIX w. tendencje do odradzania rodzimej sztuki indyjskiej, zwłaszcza w Kalkucie (tzw. renesans bengalski) i Bombaju.W 1929 r. Kongres Narodowy wysunął hasło całkowitej niepodległości dla Indii. Wobec odmowy ze strony brytyjskiej Gandhi podjął nową kampanię narodową — tzw. marsz solny (protest przeciw przepisom rządu o monopolu solnym). Powszechny sprzeciw wywołało także odgórne nadanie konstytucji dla Indii w 1935 r.W czasie II wojny światowej zaostrzył się opór przeciw panowaniu brytyjskiemu, co wywołało falę represji. Odpowiedzią na nie były powstania zbrojne, które ogarniały stopniowo cały kraj. Nowym elementem walki o niepodległość w tym okresie stał się rozdźwięk między Kongresem Narodowym a Ligą Muzułmańską, która wysunęła hasło utworzenia z muzułmańskich prowincji Indii odrębnego państwa Pakistanu. W 1942 r. Kongres Narodowy wydał rezolucję w sprawie niepodległości Indii, a także wystąpił przeciw rządowi brytyjskiemu z hasłem: „opuśćcie Indie". Odpowiedzią było aresztowanie przywódców partii oraz krwawe tłumienie manifestacji ulicznych. Ostatecznie w 1947 r. przyznano Indiom niepodległość. Podzielono równocześnie kraj na dwa odrębne państwa — Indie i Pakistan. W 1950 r. ogłoszono Indie republiką. Uchwalono również konstytucję, która zrównała wszystkich obywateli wobec prawa. W 1956 r. włączono do Indii dotychczasowe posiadłości francuskie (Puduććeri, Karikal, Mahe i Janam), a w 1961 r. — portugalskie enklawy (Goa, Daman i Diu). Wieloletni spór z Pakistanem o Kaszmir doprowadził w 1965 r. do konfliktu zbrojnego między tymi państwami. Poparcie separatystycznych ruchów w Pakistanie Wschodnim spowodowało w 1971 r. ponowny wybuch wojny indyjsko-pakistańskiej, zakończonej zwycięstwem wojsk indyjskich i proklamowaniem niepodległego państwa pod nazwą Bangladesz. W polityce zagranicznej rząd Indii realizuje zasadę neutralności.Regiony turystyczneNa obszarze Indii można wyróżnić 11 regionów turystycznych: Stołeczny, Północny, Zachodni, Środkowy, Południowo-Zachodni, Południowy, Południowo-Wschodni, Środkowo-Północny, Wschodni, Sikkim oraz Wyspy Oceanu Indyjskiego.Region StołecznyRegion ten obejmuje miasto Delhi i obszar przyległy (tworzą razem terytorium związkowe Delhi) o łącznej powierzchni 1,5 tys. km2.Delhi — stolica państwa, a także główny ośrodek ruchu turystycznego Indii, leży w północno-środkowej części kraju, na zachodnim brzegu Jamuny (dopływu Gangesu). Najwcześniejsza wzmianka na temat miasta pochodzi z Mahabharaty. Według niej istniało już ono (pod nazwą Indraprastha) w 1400 r. p.n.e. Do końca XII w. stanowiło siedzibę dynastii jednego z królestw Indii Północnych, a w latach 1206-1526 było stolicą muzułmańskiego sułtanatu delhijskiego. W okresie panowania dynastii Wielkich Mogołów (1526-1857) pełniło funkcję głównego, obok Agry, ośrodka politycznego kraju. W 1911 r. zostało stolicą całych Indii. W obrębie miasta można wyróżnić Stare i Nowe Delhi. Stare Delhi (w północnej części miasta) odznacza się gęstą zabudową (pochodzącą przeważnie z XVII w.), którą w przeszłości otaczały mury obronne (obecnie ruiny). Główną ulicą jest Ćandni Ćauk — pełniąca m.in. rolę wielkiego bazaru. Większość występujących tu zabytków stanowią cenne obiekty architektury islamskiej. Należą do nich zwłaszcza Czerwony Fort (Lal Kila, XVII w.) oraz meczet Dżama Masdżid (XVII w.)6. Licznie odwiedzany jest Radź Ghat, miejsce spalenia zwłok M. Gandhiego (1948 r.) i J. Nehru (1964 r.). Nowe Delhi — zbudowane w czasach panowania angielskiego w latach 1912-14 — leży w odległości ok. 5 km na południe od Starego Delhi. Jest to nowoczesna część stolicy z szerokimi arteriami komunikacyjnymi rozchodzącymi się promieniście od Connaught Place — centrum urbanistycznego dzielnicy. Mieści się tu siedziba rządu i parlamentu Indii, liczne placówki przedstawicielstw dyplomatycznych, a także instytucje usługowo-handlowe. Pomiędzy obiektami współczesnej architektury zachowały się do dziś liczne zabytki, zwłaszcza sztuki islamskiej, m.in.: mauzolea Humajuna (XVI w.), Lodich (XVI w.) i Safdardżanga (XVIII w.), meczet Kuwwat al-lslam z minaretem Kutb Minar (XII, XIV, XIX w.) oraz Stary Fort (Purana Kila, XVI w.). Monumentalną budowlą jest Brama Indii (1919 r.) — pomnik ku czci 90 tys. żołnierzy indyjskich poległych w I wojnie światowej. W Delhi znajdują się liczne muzea, m.in.: Narodowe (przedmioty z brązu, terakoty i drewna z II i III w. p.n.e., starożytne malarstwo i in.); J. Nehru (poświęcone życiu i działalności przywódcy Indii) oraz Lalek (kolekcja 6 tys. lalek z 85 krajów).Region PółnocnyW skład Regionu Północnego wchodzą stany: Pendżab, Harijana (wraz z terytorium związkowym Czandigarh), Himaćal Pradeś oraz Dżammu i Kaszmir (373 tys. km2 — 11,3% pow. Indii)7. Południowa część regionu jest równinna (fragment Niziny Hindustańs-kiej), w północnej natomiast dominują tereny górskie (zachodnia część Himalajów) z kulminacjami przekraczającymi 7 tys. m n.p.m. (Saser 7672 m, Nunkun 7135 m). Głównymi ośrodkami ruchu turystycznego w południowej części regionu są: Amritsar i Czandigarh.Amritsar — położony w północno-zachodnim Pendżabie, został założony w 1577 r. Stanowi ośrodek kultu religijnego sikhów i święte miejsce rytualnych ablucji w "jeziorze nieśmiertelności", na którym znajduje się wyspa ze Złotą Świątynią (XVI, XVIII w.). W  niej   przechowywana  jest   Pani  Księga(Granth Sahib) — największa świętość sikhów.Czandigarh — stolica stanów Pendżab i Harijana oraz terytorium związkowego Czandigarh, leży u stóp gór Śiwalik, na przedgórzu Himalajów. Jest miastem nowoczesnym, które zbudowano w latach pięćdziesiątych. Jego projektantem był słynny architekt francuski pochodzenia szwajcarskiego — Le Corbusier. Atrakcję turystyczną stanowi tu m.in. Ogród Róż — jeden z najstarszych tego typu obiektów w Azji.Panipat, Karnal, Ludhijana, Dźalandhar — miejscowości położone na szlaku komunikacyjnym z Delhi w górskie tereny stanów Himaćal Pradeś oraz Dżammu i Kaszmir pełnią funkcję baz noclegowych. Trasy wędrówek turystycznych w tej części regionu wiodą zwykle wzdłuż rozległych dolin himalajskich. Do najbardziej znanych należy dolina rzeki Dźhelam, zwana w górnym odcinku Doliną Kaszmirską. Leżący w niej Śrinagar (1600 m n.p.m.) jest jednym z największych ośrodków ruchu turystycznego Kaszmiru. Oprócz licznych zabytków architektury, m.in. meczetów: Hamadana (XV w.), Dżama Masdżid (XVII w.) i Pathar Masdżid (XVII w.) oraz fortecy Hari Parbat (XVI, XVIII w.), szczególną atrakcję turystyczną stanowią pływające ogrody na jeziorze Dal10, położonym we wschodniej części miasta. Słynne są również wyroby miejscowych rzemieślników, zwłaszcza dywany, szale kaszmirskie i biżuteria.Funkcję górskich ośrodków turystycznych w obrębie Doliny Kaszmirskiej pełnią także: Gulmarg (2730 m n.p.m.) — centrum narciarstwa w Indiach, oraz Pahalgam — baza wypadowa na lodowiec Kolahoi i do jaskini Amarnath — obiektu kultu wyznawców hinduizmu. Dogodne warunki do uprawiania wędrówek i wspinaczek wysokogórskich, a także wędkarstwa i myślistwa znajdują się w dolinie Kulu. Głównymi ośrodkami ruchu turystycznego są tu: Manali, Waśiszt (uzdrowisko z gorącymi wodami siarkowymi), Kulu (popularne m.in. dzięki organizowanym corocznie festiwalom religijnym) oraz Kelang (liczne klasztory buddyjskie).Popularną miejscowością wypoczynkową na obszarze Regionu Północnego jest Simla. Położona w dolinie górnego Satledźu pełniła już w pierwszej połowie XIX w. funkcję „letniej stolicy" Indii Brytyjskich. W jej pobliżu znajduje się szereg stacji narciarskich, m.in.: Kufri, Ćhali, Kasauli, a także zdrojowisk, wśród których szczególnie znanym jest Tatta-pani (źródła gorących wód siarkowych). Ośrodkiem turystycznym o dużych tradycjach (sięgających XIX w.) jest Dharamśala w Dolinie Kangry. Stanowi ona centrum kultury tybetańskiej i jest często nazywana „drugim Katman-du". Wśród górskich miejscowości turystycznych szczególną rolę odgrywają ponadto: Dalhousie, Ćamba i Leh — stolica Ladakhu („Małego Tybetu") — górskiej krainy na pograniczu z Chinami. Ladakh jest unikatowym tybetańskim obszarem kulturowym, z klasztorami Czerwonych i Żółtych Czapek. Stanowi on relikt średniowiecza o specyficznym klimacie i warunkach terenowych.Region ZachodniObejmuje stany Radźasthan i Gudźarat (łącznie 538,2 tys. km2 — 16,4% pow. Indii), które w większości zajmują tereny wyżynno-górskie (pn.-zach. część Dekanu z górami Arawali — Guru Śikhar 1722 m n.p.m.). Jedynie na południu występują niziny, miejscami pokryte bagnami (Kaććh). Wśród miast o walorach historycznych najliczniej odwiedzane są Dźajpur i Ahmadabad.Dźajpur — stolica Radźasthanu, został założony w 1728 r. W XVIII i XIX w. słynął jako ośrodek malarstwa miniaturowego i rzemiosła artystycznego. Twórczość ta kontynuowana jest częściowo do dziś (tkactwo, złot-nictwo, jubilerstwo). W Dźajpurze znajdują się liczne zabytki architektury, zgrupowane w najstarszej, otoczonej murami części miasta. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują: rezydencja Ćandra Mahal z ogrodami i zabudowaniami (Pałac Wiatrów, XVIII w.) oraz obserwatorium astronomiczne (XVIII w.). Bogate zbiory sztuki radźasthańskiej (malarstwo miniaturowe, wyroby z drewna, ozdobne tkaniny, biżuteria ze złota i kości słoniowej) ma miejscowe muzeum.

Ahmadabad — położony nad rzeką Sabarmati, ok. 80 km od jej ujścia do Morza Arabskiego, jest największym miastem omawianego regionu. W latach 1411-1973 pełnił funkcję stolicy stanu Gudźarat. W XV i XVI w. należał do najważniejszych ośrodków handlowych Indii. Większość zabytkowych budowli stanowi cenny przykład muzułmańskiej architektury XV i XVI w. Należą do nich zwłaszcza meczety: Dżama Masdżid, Sidiego Sajjida i Muhafizchana, oraz grobowce: Sajjida Mu-baraka i Rani Sipriego. Licznie odwiedzane są muzea Ahmadabadu, m.in.: Gandhiego, Tkactwa, Malarstwa Miniaturowego i Folkloru. Wśród miejscowości o walorach historycznych na uwagę zasługują także: Dźaisalmer -  "złote miasto" na pustyni Thar, Amber — dawna stolica Radźasthanu oraz Dźodhpur —  jedno  z  najlepiej  zachowanych  miast obronnych (XV w.) omawianego regionu, oraz Mount Abu — ośrodek wyznawców dźinizmu z licznymi świątyniami dźinijskimi.
Większość turystycznych ośrodków wypoczynkowych Regionu Zachodniego leży w strefie nadbrzeżnej półwyspu Kathijawar (kąpieliska: Dumas, Hadżira, Ubhrat i Ćorwad). W południowej części półwyspu znajduje się park narodowy Gir — jedyny w Indiach rejon występowania lwa azjatyckiego.

Region Środkowy
Przestrzenny zasięg Regionu Środkowego wyznaczają granice stanu Madhja Pradeś (442,8 tys. km2 — 13,5% pow. Indii). Obejmuje on północną część wyżyny Dekan, wzniesioną średnio — 200-600 m n.p.m. Głównym ośrodkiem koncentracji ruchu turystycznego jest Khadźuraho — wielki zespół (ponad 30) świątyń wisznuickich, śiwaickich i dźinijs-kich13 z IX-XI w., odznaczających się niezwykle bogatą dekoracją rzeźbiarską. Przedstawia ona figury bóstw, sceny bitewne, rodzajowe i erotyczne. Głównymi świątyniami są: „64 Jogiń" (ok. 900 r.), Wiśwanathy (ok. 1002-03 r.) oraz Khandariji Mahadewy, Dewi Dżagadamby, Lakszmany i Parśwanathy (wszystkie z ok. 950-1050 r.).
Cennym zabytkiem architektury sakralnej jest zespół świątyń buddyjskich w Sańći. Powstał on w III w. p.n.e. w czasach panowania króla Aśoki (w II w. p.n.e.-VII w. n.e. został rozbudowany). Główną budowlą jest Wielka Stupa (III w. p.n.e. -1 w. n.e.), otoczona kamienną balustradą z 4 bramami, bogato zdobionymi rzeźbami, przedstawiającymi sceny z buddyjskich legend oraz symboliczne wyobrażenia Buddy.
Do miast o walorach historycznych zaliczają się także: Bhopal, Gwalijar, Indaur, Udźdźajn i Mandu.
Atrakcję turystyczną omawianego regionu stanowi przełom rzeki Narmada w pobliżu Dźabalpuru, tzw. Marmurowe Skały (Marble Rocks).
Na obszarze Regionu Środkowego znajdują się 3 parki narodowe: Bandhavgarh, Kanha i Shivpuri, w których żyją m.in. tygrysy, leopardy i niedźwiedzie wargacze.

Region Południowo-Zachodni
Obejmuje stany Maharasztra i Karnataka wraz z terytoriami związkowymi Goa, Daman i Diu oraz Dadra i Nagarhaweli (503,9 tys. km2, tj. 15,3% pow. Indii). Dominują w nich tereny wyżynne Dekanu. Na zachodzie ciągnie się południkowo łańcuch górski Ghatów Zachodnich o rzeźbie krawędziowej, opadających stromymi stopniami ku aluwialnym nizinom Konkan i Wybrzeża Malabarskiego.
Głównym ośrodkiem ruchu turystycznego regionu jest Bombaj — drugie pod względem wielkości (po Kalkucie) miasto Indii oraz największy ich port morski, wielkie centrum komunikacyjne (węzeł lotniczy o znaczeniu międzynarodowym) i przemysłowe, handlowo-finansowe i kulturalno-naukowe, stolica stanu Maharasztra. Położony nad Morzem Arabskim był już zasiedlony w epoce kamiennej. O żyjących tu na początku naszej ery rybakach pisał Ptolemeusz. Zbudowane w XII w. miasto podlegało muzułmanom z Gudźaratu. W 1534 r. zostało opanowane przez Portugalczyków, a od 1661 r. przeszło we władanie brytyjskie. W 1668 r. przekazano je w dzierżawę Kompanii Wschodnioindyjskiej, która założyła w nim w 1708 r. swoją siedzibę. Największy rozkwit miasta nastąpił w drugiej połowie XIX w. W obrębie Bombaju można wyróżnić kilka odrębnych dzielnic, m.in. Stare Miasto, dzielnicę administracyjno-handlową, przemysłową, osiedli robotniczych i rezyden-cjonalną. Oprócz licznych renesansowych i barokowych kościołów z XV i XVII/XVIII w. na szczególną uwagę zasługują: łuk triumfalny Wrota Indii (początek XX w.), ratusz (XIX w.) oraz wiszące ogrody na Wzgórzu Mala-barskim (XIX w.). Dużą frekwencją cieszą się muzea Bombaju (zwłaszcza Wiktorii i Alberta oraz Księcia Walii), galerie malarstwa, a także akwarium i ogród zoologiczny. Atrakcję turystyczną stanowią wycieczki na pobliską wyspę Elefanta, na której znajdują się 4 wykute w skale świątynie hinduistyczne (450-750 r. n.e.), a także do położonego w sąsiedztwie miasta parku narodowego Kriśnagiri Upawan (k. miasta Boriwli) z licznymi buddyjskimi jaskiniami (Kanheri z II-IX w. n.e.).
Ważnym ośrodkiem ruchu turystycznego Regionu Południowo-Zachodniego jest Bangalur — stolica stanu Karnataka. Miasto znane od XVI w., stanowiło w okresie panowania brytyjskiego jeden z głównych ośrodków administracji kolonialnej. Położone na wysokości ok. 1000 m n.p.m. odznacza się łagodnym klimatem oraz występowaniem rozległych terenów zieleni (m.in. park Cubbon, pow. 120 ha, ogród botaniczny Lalbagh, 96 ha, i in.). Wśród budowli zwracają uwagę zwłaszcza: letni pałac sułtana (Tipu Sultan's Pałace, z XVIII w.), fort (XVI w.) oraz siedziba władz stanowych (Vidhana Soudha) wzniesiona w stylu neodrawidyjskim.
Do licznie odwiedzanych miast omawianego regionu należy Bidźapur (zabytki islamskiej architektury z XV-XVII w.), Majsur („miasto drzew sandałowych" — znane m.in. jako największy w Indiach ośrodek wyrobu kadzideł), Puna (centrum kształcenia indyjskich guru — przewodników duchowych) oraz Srawanabelagola (największy w Indiach ośrodek kultu wyznawców dźinizmu, znany zwłaszcza dzięki organizowanym tu festiwalom religijnym ku czci boga Bahubali).
Międzynarodową sławę mają hinduistyczne świątynie w Aihole  (V-VII w.),  Pattadakal (VII-VIII w.), Belur i Halebid (XII w.), ruiny Widźajanagar w Hampi (XIV-XVII w.) — dawnej stolicy potężnego państwa hinduskiego w południowej części Indii16 oraz świątynie skalne w Badami i Elura (buddyjskie, hinduistyczne i dźinijskie, V-VII w.) oraz w Adżanta (buddyjskie, II w. p.n.e.-VII w. n.e.). -Głównym obszarem wypoczynkowym Regionu Południowo-Zachodniego są wybrzeża Goa " oraz tereny nadmorskie na północ od Mangalur. Do najbardziej znanych kąpielisk należą tu m.in.: Pandźim, Miramar, Dona Paula, Colva Beach, Andżuna, Ćhapra, Calangute i Baga oraz Marwanthe i Karwar. Cenne zabytki portugalskiej architektury z XVII w. znajdują się na terenie miasta Goa. Należą do nich m.in.: katedra gotycka, kościół Św. Franciszka z Asyżu oraz bazylika Bom Jesus. Wśród miejscowości wypoczynkowych położonych wewnątrz regionu największą popularnością odznaczają się: Mahabaleśwar18 i Matheran (w pobliżu Bombaju), Nandi Hills (k. Bangaluru) oraz Kriśnaradźasagar (w sąsiedztwie Majsuru).

Region Południowy
Region ten obejmuje stany Kerala i Tamilnadu oraz terytorium związkowe Puduććeri (169,5 tys. km2 — 5,1% pow. Indii). Jego wnętrze zajmuje skraj wyżyny Dekanu z pasmami górskimi Ghatów Zachodnich (Anajmudi 2695 m n.p.m.), część zewnętrzna natomiast jest nizinna (Wybrzeże Malabarskie i Koromandelskie).
Największym ośrodkiem ruchu turystycznego regionu jest Madras — stolica Tamilnadu. Położony nad Zatoką Bengalską, na Wybrzeżu Koromandelskim, został założony na przełomie 1639-40 r. jako faktoria kupiecka przez angielską Kompanię Wschodnioin-dyjską. Rozwinął się jako jeden z głównych ośrodków administracji brytyjskiej w Indiach (w latach 1746-48 opanowany na krótko przez Francuzów) oraz centrum przemysłowo-handlowe, komunikacyjne i kulturalne o znaczeniu międzynarodowym. Znajduje się tu m.in. siedziba arcybiskupstwa rzymskokatolickiego (zał. w 1886 r.). Do najcenniejszych zabytków Madrasu należą: fort Św. Jerzego z kościołem Marii Panny (XVII w.), katedra Św. Tomasza (XVI, XIX w.), świątynie hinduistyczne (Ćen-nakeśwary Perumala XVII w., Ekambareśwary
XVII w., Parathasarathy VIII, XVI w. i in.) oraz kompleks budynków rządowych z początku XIX w. w stylu klasycystycznym. Miasto ma liczne muzea (m.in. zbiory archeologiczne z  epoki   brązu)   i   galerie,   a  także  tereny rekreacyjne (plaża Marina na wybrzeżu Zatoki Bengalskiej).
Atrakcyjnym turystycznie miastem jest Triwandrum — stolica stanu Kerala (kompleks budynków świątyni Padmanathaswamina XII,
XVIII  w., dawny pałac maharadży,  muzea, galeria malarstwa, ogród zoologiczny, akwarium), a także Puduććeri (dawna posiadłość francuska), odwiedzane głównie z uwagi na znajdującą się tu szkołę ćwiczeń jogi, stosującą także współczesne osiągnięcia medycyny i psychologii.
W Regionie Południowym znajduje się wiele miejscowości pielgrzymkowych. Do znanych ośrodków hinduizmu należą: Karićipuram (świątynie Kajlasanathy VIII w., Wajkun-thy Perumala VIII w., Matangeśwary IX w.), Rameśwaram (świątynia Ramanathaswamy XII w.) i Maduraj (wielki kompleks świątyń Sundareśwary ze słynną Salą Tysiąca Filarów i Minakszi, XVI-XIX w.). Liczne zabytki architektury hinduistycznej znajdują się także w Mahabalipuram, Tiruwannamalai, Tiru-ććirappalli i Tańdźawur. Wśród chrześcijańskich budowli sakralnych wyróżnić należy kościół Św. Franciszka w Koczin — najstarszy w Indiach, zbudowany przez Portugalczyków w 1503 r. Znajduje się w nim grób Vasco da Gamy.
Dużymi walorami wypoczynkowymi odznaczają się wybrzeża morskie, zwłaszcza Malabarskie (kąpieliska Kowalam, Kwilon Warkala), a także najwyższe partie Ghatów Zachodnich (stacje klimatyczne Uti, Kodaikanal i Yercaud).
Wśród terenów chronionych najbardziej znany jest rezerwat Mudumalai w górach Nilgiri (Ghaty Zachodnie), w którym żyją m.in. słonie, tygrysy, leopardy, niedźwiedzie, krokodyle, pytony.

Region Południowo-Wschodni
Zasięg Regionu Południowo-Wschodniego (431 tys. km2, tj. 13,2% pow. Indii) wyznaczają granice stanów Andhra Pradeś i Orisa. W ukształtowaniu powierzchni przeważają wyżyny (Dekan) oraz niewysokie góry (Ghaty Wschodnie, Dewodi Munda 1680 m n.p.m.). Jedynie wschodnia część jest nizinna, pokryta aluwiami rzek, tworzących rozległe delty (Mahanadi, Godawari, Kryszna).
Głównymi ośrodkami ruchu turystycznego omawianego regionu są: Hajdarabad, Bhubaneśwar i Puri.
Hajdarabad — stolica stanu Andhra Pradeś, leży nad rzeką Musi (dopływ Kryszny). Założony w 1589 r. przeżył okres swojej świetności w XVI-XVIII w. Wzniesiono w nim wówczas wiele budowli, stanowiących obecnie cenne zabytki architektury muzułmańskiej. Większość z nich znajduje się w obrębie Starego Miasta, otoczonego pierścieniem murów obronnych. Należą do nich m.in.: brama triumfalna Ćaurminar (XVI w.), meczety — Dżama (XVI w.), Mekka (XVII w.) i Tali (XVII w.) oraz pałace z XVIII w. — Moti Mahal, Purani Haweli i in. Duże zainteresowanie zwiedzających budzą ruiny fortu Gol-konda (XVI-XVII w.), a także miejscowe muzea (zwłaszcza archeologiczne) oraz ogród zoologiczny — jeden z największych w Indiach (pow. 120 ha).
Bhubaneśwar — położony w delcie Mahanadi, był już znany w V w. n.e. Jest stolicą stanu Orisa, a także znanym ośrodkiem kultu wyznawców hinduizmu. Istnieje w nim ok. 150 świątyń, przeważnie śiwaickich, pochodzących z VII-XVI w. Znajdują się one głównie w obrębie Starego Miasta, położonego w sąsiedztwie nowej, powstałej po 1948 r. wielkiej dzielnicy mieszkaniowej. Najcenniejszą architektonicznie budowlą jest świątynia Lingaradźy (XI w.), z wysmukłą częścią wieżową (śikharą). Z pozostałych tego typu obiektów na uwagę zasługują zwłaszcza świątynie: Paraśurameśwary (VII w.), Mukteśwary (IX w.), Radźarani (IX-X w.) i Brahmeśwary (XIV w.).
Puri — położone nad Zatoką Bengalską, w południowej części delty Mahanadi, stanowi jeden z głównych ośrodków hinduizmu w Indiach. Najważniejszym obiektem sakralnym, do którego przybywają liczni pielgrzymi z całego kraju, jest świątynia Dźagannathy, zwana też Śri Mandir (1130-41 r., rozbudowana w poł. XIII w.). Otacza ją podwójny mur obronny, wewnątrz którego znajduje się ok. 70 mniejszych świątyń. Corocznie w czerwcu i lipcu odbywa się w Puri jeden z największych w Indiach festiwali religijnych, tzw. Rath Yatra lub Car Festiwal. Główną ceremonią jest procesja ze świątyni Dźagannathy z udziałem tysięcy wiernych.
Z innych miejscowości należy wymienić: Konarak (zespół zabytkowych świątyń hin-duistycznych, m.in. Świątynia Słońca, XIII w.), Amarawati i Nagardźunakonda (dawne ośrodki buddyzmu z II w. p.n.e. - IV w. n.e.), a także Gopalpur, Ćandipur i Waltair — kąpieliska nad Zatoką Bengalską.

Region Środkowo-Północny
Region obejmuje stany Uttar Pradeś i Bihar (468,4 tys. km2, tj. 14,2% pow. kraju). Większość jego powierzchni zajmuje Nizina Hin-dustańska, pocięta gęstą siecią rzek (Ganges z dopływami) i kanałów nawadniających. Wyżynna i górzysta jest jedynie południowo-wschodnia i północno-zachodnia część regionu (fragment Dekanu i Himalajów).
Główną rolę w rozwoju ruchu turystycznego na omawianym obszarze odgrywają miasta o walorach historycznych i ośrodki pątnicze nad Gangesem i Jamuną. Największymi wśród nich są: Agra, Waranasi i Patna.
Agra — położona nad Jamuną, została założona na początku naszej ery. W XVI-XVII w. była stolicą państwa Wielkich Mogołów.
Powstałe wówczas budowle stanowią w większości przykład najcenniejszych zabytków architektury islamu. Należy do nich zwłaszcza mauzoleum Tadź Mahal - wzniesione ok. 1635 r. przez władcę Indii Szahdżahana dla uczczenia pamięci zmarłej żony Mumtaz Mahal. Całość składa się z budowli bramnej (z czerwonego piaskowca), za którą rozciąga się ogród podzielony symetrycznie kanałami i siecią wykładanych marmurem dróg oraz mauzoleum z białego marmuru, z czterema minaretami. Jego ściany są ozdobione płaskorzeźbami, półszlachetnymi kamieniami i kością słoniową. Założenie uzupełniają dwa pawilony boczne: meczet i sala zebrań. Dzięki niezwykle szlachetnym formom oraz doskonałemu wkomponowaniu w otaczający krajobraz, Tadź Mahal jest uznawany za najpiękniejszy zabytek sztuki muzułmańskiej w Indiach. Do znanych zabytków Agry należy także Czerwony Fort — cytadela z zespołem budowli pałacowych (XVI, XVII w.), Meczet Perłowy (XVII w.) oraz mauzoleum cesarza Akbara (XVI w.).

Waranasi (Benares) — położone nad Gangesem, było już znane ok. IX w. p.n.e. jako Kasi, jedno ze świętych miast starożytnych Indii — miejsce pielgrzymek i rytualnych, oczyszczających kąpieli. Od VI w. p.n.e. do II w. n.e. stanowiło główną siedzibę buddyzmu (w pobliskiej miejscowości Sarnath wygłosił Budda swoje pierwsze kazanie). Pod koniec XII w. zostało zdobyte przez muzułmanów, którzy zniszczyli najcenniejsze świątynie. W drugiej połowie XVIII w. zawładnęli nim Anglicy. Obecnie jest największym ośrodkiem hinduizmu w Indiach i jednym z głównych centrów buddyzmu, czczonym również przez dźinistów i sikhów. Nazywane indyjskimi Atenami słynie m.in. z nauki sanskrytu. Wśród licznych budowli hinduistycznych (głównie z XVIII i XIX w.) najsławniejszą jest świątynia Wiśweśwary, zwana Złotą Świątynią. Na szczególną uwagę zasługują ponadto meczety i rezydencje maharadżów z XVII w. oraz tzw. ghaty — monumentalne, kamienne zejścia schodkowe do Gangesu, miejsca rytualnych kąpieli i kremacji zwłok.
Patna — położona nad Gangesem stolica stanu Bihar, rozwinęła się w VII w. n.e. po upadku pobliskiej Pataliputry — starożytnego miasta indyjskiego z V w. p.n.e. (ob. wykopaliska rozległych fortyfikacji i pałacu królewskiego). W okresie panowania Wielkich Mogołów stanowiła ważny punkt handlowy na szlaku do Nepalu. Obecnie znana jest głównie dzięki zbiorom perskich rękopisów miejscowej biblioteki oraz wyrobom rzemiosła artystycznego (tkactwo, jubilerstwo, garncarstwo).
Do licznie odwiedzanych przez turystów ośrodków kultu wyznawców hinduizmu i buddyzmu należą również: Mathura (według legendy w miejscowości tej urodził się bóg Kryszna) i Bodh Gaja (w miejscu tym Budda doznał oświecenia), a także Gaja, Hardwar, Allahabad, Dźaunpur i Ajodhja.
Funkcję górskich ośrodków turystycznych pełnią: Dehradun, Mussuri, Nainital i Almora — bazy wypadowe w szczytowe partie Himalajów (Nanda Dewi, 7817 m n.p.m.) i lodowce Gangotri (24 km dł.), Khatling i Pindari.
Atrakcję turystyczną stanowią parki narodowe (Dudwa, Park Narodowy im. Corbetta)


Region Wschodni
Region Wschodni tworzą stany: Asam, Bengal Zachodni, Manipur, Meghalaja, Nagaland i Tripura oraz terytoria związkowe Arunaćal Pradeś i Mizoram (342,7 tys. km2 — 10,4% pow. Indii). Północna i wschodnia część regionu jest górzysta (wzniesienia Himalajów, Gór Arakańskich i Patkaj), środkową i zachodnią natomiast zajmuje aluwialna nizina dolnego Gangesu i Brahmaputry wraz z zachodnią częścią delty obu rzek.
Nad jednym z ramion delty — Hugli (odnogą Gangesu), leży Kalkuta — największy ośrodek miejsko-przemysłowy kraju, węzeł komunikacyjny o znaczeniu międzynarodowym, a także główne centrum ruchu turystycznego regionu. Założycielami Kalkuty byli Anglicy, którzy w 1686 r. zbudowali obok wsi Kolikata (znanej już w 1495 r.) osadę handlową. Wkrótce została ona ufortyfikowana (Fort William) stając się w 1707 r. stolicą Bengalu, a w latach 1772-1911 siedzibą władz brytyjskich w całych Indiach. Szczególnie szybki rozwój miasta nastąpił w XIX w. Pomimo utraty w 1911 r. funkcji stolicy kraju, nie utraciło ono swego gospodarczego znaczenia.
Centrum Kalkuty stanowi rozległa dzielnica parkowa, zwana Medan, położona na wschodnim brzegu Hugli. Znajduje się tu większość zabytkowych budowli: Fort William (XVII/XVIII w.), liczne zabytki kolonialnej sztuki angielskiej, m.in.: kościoły z XVIII-XIX w. (Św. Pawła XIX w.), dawny Dom Rządowy (XVIII/XIX w.), meczety muzułmańskie (Nakhoda XVIII w.) i świątynie hinduistyczne (Kalighat XIX w., Belur Math), planetarium Birla (jedno z największych na świecie) i muzea (m.in. Indyjskie i Wiktorii). Najbliższe sąsiedztwo Medanu stanowią luksusowe dzielnice mieszkaniowe, z hotelami, instytucjami kulturalnymi i lokalami rozrywkowymi. Na północo-wschód od centrum leżą dzielnice handlowe i administracyjne (koncentruje się tu większość instytutów naukowych i wyższych uczelni), na wschodzie i południowym-wschodzie — dzielnice mieszkaniowe średnio zamożnej ludności, natomiast północne i wschodnie peryferie miasta zajmują zakłady przemysłowe. Na zachodnim brzegu Hugli znajduje się większość urządzeń sportowych i "rekreacyjnych, a także jeden z najstarszych w Indiach ogrodów botanicznych (zał. w 1786 r.). Znaczną część Kalkuty tworzą dzielnice nędzy zamieszkane przez proletariat miejski. Tu też znajduje się baza katolickiego zakonu żeńskiego, założonego przez współczesną mniszkę, zwaną powszechnie Matką Teresą z Kalkuty.
Sławnym uzdrowiskiem omawianego regionu jest Dardżyling — położony w Himalajach na wysokości ok. 2100 m n.p.m. wśród rozległych plantacji herbaty (znany m.in. z pięknego widoku wschodu słońca nad Himalajami). Już w XIX w. pełnił on funkcję miejscowości kuracyjnej dla żołnierzy brytyjskich stacjonujących w Indiach. Znajduje się tu m.in. ośrodek szkolenia himalaistów.
Atrakcję turystyczną stanowią parki narodowe (Kaziranga, Keibul, Lamjao i Manas). Żyją w nich m.in. słonie, nosorożce, tygrysy i leopardy.
Sikkim
Terytorium Sikkimu (7,1 tys. km2 — 0,2% pow. Indii) obejmuje fragment wschodniej części Himalajów (K'angcz'endzónga, 8585 m n.p.m.), o powierzchni pociętej gęstą siecią głębokich dolin górskich rzek (główna rzeka Tista — prawy dopływ Brahmaputry).
Od połowy XVII w. tron w Sikkimie opanowała dynastia pochodzenia tybetańskiego, która sprawowała niezależne rządy do czasu przejścia kraju pod kontrolę brytyjską w drugiej połowie XIX w. Z chwilą uzyskania przez Indie niepodległości w 1947 r. Sikkim stał się protektoratem. W 1975 r. zniesiono monarchię i przekształcono królestwo Sikkimu w pełnoprawny stan Indii.
Stolicą Sikkimu, a zarazem głównym jego ośrodkiem ruchu turystycznego jest Gangtok. Położony w śródgórskiej dolinie na wysokości ok. 1900 m n.p.m., stanowi ważny punkt na szlaku handlowym z Indii do Chin oraz bazę wypadową w najwyższe partie Himalajów. Słynie m.in. z wyrobów rzemiosła artystycznego (dywany, odzież, wyroby z drewna i metalu), a także z licznych klasztorów i świątyń buddyjskich (Rumtek, Pemayangtse, Tashidingand, Phodang, Tsuk-La-Khang i in.). W Gangtoku znajduje się także Instytut Tybe-tologii, którego działalność ma na celu zachowanie języka i kultury tybetańskiej.

Wyspy Oceanu Indyjskiego
Do regionu należą dwie grupy wysp na Oceanie Indyjskim: Andamany i Nikobary oraz Lakkadiwy, Minikkoj i Amindiwy (ogółem 8,3 tys. km2, tj. 0,3% pow. Indii).
Andamany i Nikobary leżą pomiędzy Morzem Andamańskim a Zatoką Bengalską. Stanowią południowe przedłużenie Gór Arakańskich. Ich powierzchnia jest przeważnie nizinna (największa wysokość 732 m n.p.m.), pokryta w większości przez lasy równikowe. Pierwsze wzmianki o wyspach tych pochodzą z relacji chińskich (672 r.), arabskich (połowa IX w.) oraz z Opisu świata Marco Polo (koniec XIII w.). W 1789 r. zostały zajęte przez Anglików i stały się w latach 1858-1921 kolonią karną. W okresie II wojny światowej (1942-45) były pod okupacją japońską, a od 1947 r. podlegają bezpośrednio rządowi Indii.
Lakkadiwy, Minikkoj i Amindiwy leżą na Morzu Arabskim, na zachód od Wybrzeża Malabarskiego. Tworzą rozległy archipelag atoli koralowych z płytkimi, wewnętrznymi lagunami. Powierzchnia wysp wznosi się średnio 3-4,5 m n.p.m. i w większości porasta je palma kokosowa.
Główną atrakcję turystyczną omawianych wysp stanowią wybrzeża morskie,  mające zwłaszcza na Andamanach i Nikobarach formę rozległych plaż piaszczystych, a także egzotyka życia mieszkańców tego regionu.

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2014 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności