Przewodnik: Historia Libanu

Zróżnicowanie fizjograficzne wydatnie wpłynęło na historię Libanu. Oddzielony od reszty kontynentu wąski pas wybrzeża Libanu był głównym obszarem starożytnej Fenicji, która funkcjonowała w okresie od III do I tysiąclecia przed naszą erą. Ekspansja Fenicji kierowała się przede wszystkim w stronę morza. Portowe miasta takie jak Tyr, Sydon, Berytos, Gebal, cieszyły się kontaktami handlowymi sięgającymi poza basen Morza Śródziemnego. Dzięki temu możliwe było przenikanie się kultur Bliskiego Wschodu i Europy.

Fenicka sztuka była pod wpływami egipskimi, Mezopotamii, Antatolii czy Egei. Zaczęła rozwijać się architektura sakralna, jakiej przedstawicielką jest np. świątynia w Gebalu. Fenicjanie w X w. p.n.e. wybudowali w Jerozolimie słynną świątynię Salomona. Najbardziej znamienitym dziełem sztuki rzeźbiarskiej są sarkofagi w Sydonie. Również rzemiosło artystyczne w czasach fenickich stało na wysokim poziomie: wytwarzano ceramikę, wyroby ze szkła, tkaniny, wyroby z brązu, złota, kości słoniowej i inne wyroby luksusowe.

XI-VIII w. p.n.e. był dla Fenicji okresem największego rozkwitu, po czym utraciła ona wpływy na rzecz Greków. Koniec VIII w. p.n.e. to czas, kiedy Fenicja opanowana została przez Asyrię. Potem, w VI wieku, Fenicja opanoana została przez Babilonię za panowania Nabuchodonozora II. Kolejnym panującym tutaj mocarstwem była Persja (czasy Cyrusa II Wielkiego).

W III-I w. p.n.e. ziemie dawnej Fenicji pozostawały pod wpływem kultury hellenistycznej najpierw w królestwie egipskich Lagidów, później Seleucydów. Od roku 64 z kolei wpadła w krąg kultury rzymskiej (prowincja Syrii). W okresie bizantyńskim, który przypadł na okres od końca IV do VII w. rozwinęło się na terenach Libanu chrześcijaństwo. Tereny te stały się w VI wieku ośrodkiem maronitów.

VII-XI wiek to okres panowania Arabów muzułmańskich.To czas rozkwitu gospodarczego i kulturalnego Libanu, rozwijała się sztuka islamu.

W okresie krucjat, w okresie XI-XII wiek, znajdowało się w Libanie Hrabstwo Trypolisu, które było lennem Królestwa Jerozolimskiego. W 1291 roku, czyli po upadku Królestwa Jerozolimskiego, Liban znalazł się w kręgu cywilizacji muzułmańskiej. Panowali tutaj początkowo sułtani egipscy (Ajjubidzi), potem sułtani tureccy - Mamelukowie.

W okresie 1517-1918 Liban znajdował się pod zwierzchnictwem Turcji. Kraj miał stosunkowo dużą samodzielność w obrębie kalifatu. Emirowie Libanu podlegali bezpośrednio sułtanowi tureckiemu.

Na przełomie XVI i XVII w. na znaczeniu politycznym zyskali druzowie, aby w latach 1650-1655 uzyskać samodzielność. Złożona sytuacja wyznaniowa, a przede wszystkim duża liczba maronitów wpłynęła na uzyskanie w roku 1861 autonomii przez Liban.

Po I wojnie światowej wojska francuskie i angielskie okupowały Liban. Między 1922 a 1941 rokiem kraj stanowił terytorium mandatowe Francji. W czasie I wojny światowej władze Wolnej Francji pod przywództwem de Gaull'a ogłosiły w 1941 r. niepodległość Libanu. Formalnie potwierdzona ona została w roku 1943. W 1946 roku nastąpiło wycofanie francuskich wojsk.

Liban cechuje się odrębnością w stosunku do innych krajów arabskich. Sprawił to duży wpływ kultury zachodniej, poprzez większą możliwość kontaktów dzięki autonomii w czasach tureckich. Innymi czynnikami kształtującymi Liban była otwartość na wpływy francuskie. Emigracja zacieśniała te związki, do Libanu przenikał zagraniczny kapitał, co kształtowało gospodarkę kraju.

Liban jest liderem Bliskiego Wschodu pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego, a to dzięki takim działalnością, jak pośrednictwo handlowe, usługi komunikacyjne, bankowo--finansowe, turystyka. To kraj gęsto zaludniony, chociaż na jego terenie występują duże obszary górskie. Liban jest silnie zurbanizowana.

Niepokoje wewnętrzne nasilają się od lat pięćdziesiątych XX wieku, a wynikają one z odrębności religijno-kulturowych, a także odmiennych orientacji politycznych między muzułmańskimi zwolennikami idei panarabskich a chrześcijańskimi.

Liban był członkiem założycielem Ligi Państw Arabskich, która powstała w 1945 r.:

• przyjął uchodźców palestyńskich (porozumienia z Organizacją Wyzwolenia Palestyny)
• stanął po stronie państw arabskich przeciw agresji Izraela (1967 r.).

Liban męczą bezustanne zbrojne konflikty między prawicą chrześcijańską a ugrupowaniami muzułmańskimi i Palestyńczykami. W latach 1976-1980 rozgorzała wojna domowa.