Atrakcje Turystyczne: wybierz kontynent i kraj
Historia Czech, polityka i gospodarka Czech na przestrzeni dziejów
Na terenie dzisiejszych Czech już od od IV w. p.n.e. zamieszkiwały plemiona Celtów (łacińska nazwa Bohemia - od plemienia Bojów. Markomanie, plemię germańskie, podbiło w I w. p.n.e. te tereny. Później, w czasie wędrówki ludów, obszar Czech został opanowany przez słowiańskie plemiona.
Na terenie dzisiejszych Czech i Słowacji w VII wieku powstał twór państwowy pod rządami frankońskiego wodza - kupbca Samona. Czechy weszły w IX wieku w skład wczesnofeudalnego Państwa Wielkomorawskiego o silnej pozycji. Ślady tego państwa odnaleziono w miejscowościach Stare Mesto, Mikulćice. Państwo Wielkomorawskie chcąc oderwać od Niemiec odebrało chrzest z rąk Cyryla i Metodego. Czechy zjednoczone przez książąt praskich Przemyślidów przejęły po upadku Państwa Wielkomorawskiego (najazd Węgrów w 906 roku) jego dorobek i tradycje. Przemyślidowie uznali zwierzchnictwo Rzeszy Niemieckiej.
Obrządek łaciński wyparł kościelny obrządek słowiański. Metropolia w Moguncji podporządkowała sobie biskupów w Pradze. Włączono do Czech Morawy. Przemyślidzi w XI i XII wieku brali udział we wsparciu Niemiec w wojnie z Polską i Węgrami. Dwunastowieczne Czechy były głównym księstwem Rzeszy Niemieckiej.
Czechy w 1198 roku, od czasów panowania Przemysła Ottokara I, uznano za monarchię dziedziczną. Królowie Czech stali się elektorami Rzeszy. Rozpoczął się gwałtowny proces kolonizacji niemieckiej. Powstawały nowe miasta handlowe i rzemieślnicze, również górnicze (m.in. Igława, Kutna Hora). Rozwijało się osadnictwo miejskie na terenie Czech. Niemieccy feudałowie odbierali częste nadania. Język niemiecki wśród szlachty i patrycjatu miejskiego stawał się coraz bardziej rozpowszechniony.
Czechy w XIII wieku przeżyły swój okres kulturalnego, gospodarczego i politycznego rozkwitu za panowania Przemysła Ottokara II (1254-1278 r.). Do 1278 roku panował on również nad Austrią, Styrią, Karyntią i Krainą. Razem z Krzyżakami Przemysł Ottokar II uczestniczył w krucjatach przeciw Prusom i Litwinom.
Wacław II (panował od 1278 do 1305 r.) po zdobyciu większości terytorium Polski i wygnaniu Władysława Łokietka, został w latach 1300-1305 królem Polski (koronowany w Gnieźnie). Dynastia Luksemburgów przejęła koronę po wygaśnięciu Przemyślidów. Nastąpił okres ekspansji terytorium Czech: po wojnie z Polską w 1348 roku włączone do Czech został Śląsk na mocy pokoju w Namysłowie z Kazimierzem Wielkim oraz Łużyce Dolne w czasach panowania Karola I (1346-1378 r.). Złoty wiek Czech zaczyna się w 1355 roku - władzę obejmuje Karol IV, cesarz Rzeszy. Jest to okres szczytowego rozwoju gospodarki, dzięki eksploatacji złóż srebra. Rozwija się też sadownictwo, włokiennictwo, gospodarka rybna, uprawiana jest winna latorośl. Praga staje się stolicą Rzeczy i siedzibą arcybiskupstwa zarazem. Rok 1348 - w Pradze powstaje pierwszy w Europie środkowej uniwersytet. Miasto rozwija się.
Wojny husyckie (1419-1436) były wynikiem narastających konfliktów wewnątrz kraju. Konflikty powstawały na tle antagonizmów między ludnością niemiecką i czeską. Kolejną przyczyną wojen husyckich była egzekucja na soborze w Konstancji w 1415 roku Jana Husa: reformatora religijnego i społecznego, profesora Uniwersytetu w Pradze. Tabor (nazwa nadana została miejscowości Hradiste) była ośrodkiem husytów, dlatego też inną nazwą dla ich ruchu było określenie taboryci. Radykalnemu odłamowi taborytów przewodił Jan Żiżka. Pierwsze bitwy taborytów z krucjatami cesarsko-papieskimi były zwycięskie. Jednak w końcu z powodu braku jedności wśród husytów ich rewolucja poniosła klęskę. Wojny husyckie przyczyniły się do osłabienia Czech. Jerzy z Pobieradu, jego rządy w latach 1458-1471, przyniosły krótki okres spokoju i rozwoju kraju. Kolejny kryzys pojawił w Czechach za czasów panowania Jagiellonów: Władysława II (1471-1516 r.) oraz Ludwika (1516-1526 r.). Dla Czech panowanie królów Węgier również był trudny.
Habsburgowie przejęli koronę czeską (na mocy umowy dynastycznej) po śmierci Ludwika w bitwie pod Mohaczem (1526 r. - Węgrzy ponieśli klęskę w wojnie z Turcją). Czechy stopniowo utraciły samodzielność. Swobody religijne zostały ograniczone (kontrreformacja jezuitów). To wywołało bunt wśród Czechów: powstanie zbrojne w Pradze zapoczątkowało pierwszy etap wojny trzydziestoletniej (1618-1620 r., wojna czeska).
Porażka wojsk czeskich w wojnie z wojskami Ligi Katolickiej pod Białą Górą (rok 1620) spowodowała utratę niepodległości. Czechy były od tej pory prowincją monarchii habsburskiej, która wprowadziła w Czechach rządy absolutne. Trwała germanizacja i prześladowanie innowierców, przede wszystkim szlachty protestanckiej. Trwała masowa emigracja. W okresie oświeconego absolutyzmu (koniec XVIII wieku, cesarz Józef II) znów pojawił się na terenie Czech postęp gospodarczy oraz narodowe odrodzenie Czech. Rozpowszechniła się idea panslawizmu (jedność kulturowa Słowian), później w wyniku sytuacji politycznej pojawiła się idea austroslawizmu (określała swobody kulturalne Słowian w ramach Austrii).
W 1831 r. powstało stowarzyszenie kulturalno-naukowe Macierz Czeska, której założycielem był historyk Franciszek Palacky). Praga była miejscem rewolucji w okresie Wiosny Ludów. Druga połowa XIX wieku to rozwój przemysłu, rozwój gospodarki. Czechy stały się wtedy jedną z najbogatszych austriackich prowincji.
Wspólna walka o niepodległość Czech i Słowacji była wynikiem wspólnej historii obu narodów: Czechy i Słowacja należały w latach 1526-1918 do Habsburgów, potem od 1867 roku do Austro-Węgier. W trakcie I wojny światowej Słowianie i Czesi stanęli po stronie Ententy. Czechosłowacki Komitet Narodowy powstał w 1916 roku, a w roku 1918 nastąpiła proklamacja Republiki Czechosłowackiej.
Republika Czechosłowacka, nowo powstałe państwo, była słaba. Zamieszkiwali ją licznie Niemcy, Węgrzy, Ukraińcy i Polacy. Przejawiały się dążenia odśrodkowe. Dyskryminowani Słowacy (nie otrzymali autonomii w Republice Czeskiej) nie godzili się z ideą państwa czechosłowackiego. Oprócz tego propaganda hitlerowska podsycała niepokoje. Układ w Monachium z 1938 roku spowodował utracenie przez Czechy rozległych terenów przygranicznych na rzecz Niemiec. Polacy dokonali na mocy układu z Monachium aneksji Zaolzia.
Czechy zostały włączone do Niemiec w czasie II wojny światowej. Utworzono Protektorat Czech i Moraw. Wojska ZSRR wyzwoliły Czechy w 1945 roku. W roku 1948 ogłoszona została Czechosłowacka Republika (CSR), roku 1969 została wprowadzona federacyjna struktura państwa (CSRS).
Po roku 1990 państwo przyjęło nazwę Czeska i Słowacka Republika Federacyjna (CSRF), aby od 1 stycznia 1993 roku rozdzielić oba państwa: powstała Republika Czeska i Republika Słowacka. Od czasu przekształceń systemowych w 1990 r. państwo przyjęło nazwę Czeska i Słowacka Republika Federacyjna (CSRF).
