Reklama http://teczki-meskie.pl
Atrakcje-Turystyczne.com

Historia i sztuka Francji

Obszar obecnej Francji jest jednym z najwcześniej zaludnionych terenów Europy. Dowodem tego są wykopaliska, z których najstarsze odkrywają ślady obecności człowieka już w okresie paleolitu. Odkrycia te przynoszą dowody na to, że człowiek zamieszkiwał te obszary w plejstocenie i w epoce polodowcowej.

Francuski naród uformowany został z różnorodnych elementów etnicznych. Najważniejszym z nich jest element celtycki (Gallowie), który został po podboju Galii przez Cezara w I wieku p.n.e. zromanizowany. Kolejnym, aktywnym w V wieku element germański, kiedy na teren Francji przybyły plemiona germańskie (np. plemię Franków - to od nich wywodzi się nazwa kraju - Francja). 

W II wieku w Lyonie i Vienne powstały pierwsze gminy chrześcijańskie na terenie Francji. Pod koniec V wieku frankijski król Chlodwig doprowadził do jedności państwowej. Chrzest Francji, za pośrednictwem Chlodwiga, to rok 496. Dynastia Karolingów objęła władzę we Francji w połowie VIII wieku.

Karol Wielki (cesarz rzymski od 800 r.) doprowadził do rozszerzenia terytorium państwa Franków po Labę i Soławę na wschodzie oraz Pireneje i Alpy na południu. Niejednolite etnicznie i gospodarczo państwo Karola Wielkiego było nietrwałe. W 843 roku synowie Karola Wielkiego na mocy traktatu w Verdun podzielili państwo na trzy części.

Karol Łysy otrzymał królestwo zachodniofrankijskie - ta część przyjęła nazwę Francja. W połowie IX wieku rozpoczął się proces szybkiej feudalizacji, władzę terytorialną pełnili książęta. Kiedy władzę objęli przedstawiciele dynastii Kapetyngów (987-1328 rok), sytuacja zaczęła się zmieniać.

Koniec XII wieku to wzrost roli Francji w kulturze Europy. Powstawały wtedy liczne działa poezji lirycznej i epickiej, rozwijała się sztuka plastyczna oraz architektura. Pod koniec XII wieku rozpoczął się proces jednoczenia francuskiej monarchii francuskiej, który zapoczątkowało panowanie Kapetyngów. Proces ten dokoczyli Walezjuszowie (1328-1498 r).

W XV wieku do korony przyłączona została Bretania, którą zamieszkiwała ludność celtycka. W XVII wieku Francja wchłonęła germanofońską Alzację - granica Francji przesunęła się aż do Renu.

Od XVI do końca XVIII wieku (lata 1515-1792) we Francji panował okres monarchii absolutnej. Szczyt absolutyzmu w pierwszej fazie przypadł na panowanie Franciszka I. Renesansowy dwór Franciszka I był ważnym (jeśli nie najważniejszym) ośrodkiem kulturalnym Europy. W okresie tym nastąpił rozwój narodowej literatury - tworzyli wtedy m.in. Pierre de Ronsard i François Rabelais). Lata panowania Ludwika XIV to druga faza rozwoju absolutyzmu we Francji (lata 1643-1715 r.). Mottem przyświecającym Ludwikowi XIV było hasło "państwo to ja". Dwór Ludwika XIV zapraszał twórców literackich, takich jak np. J.B. Radne, La Fontaine, Moliere, ale także twórców sztuk pięknych. Dwór w Wersalu był chlubą Francji i stanowił inspirację, z której czerpały inne europejskie monarchie.

Rozwój gospodarczy i polityczny Francji został zahamowany w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej (lata 1789-1794) oraz I Republiki (lata 1795-1804), jednak później szybko Francja ponownie stała się mocarstwem w Europie. Okres tej wielkiej siły to zarówno lata panowania Napoleona (I Cesarstwo 1804-1814) i Restauracji Burbonów (lata 1814-1830), ale również świetlany był czas panowania Monarchii Orleańskiej (1830-1848 r., Ludwik Filip I), okres II Republiki (1848-1852  r.,  Ludwik Napoleon  Bonaparte), okres II Cesarstwa (1852-1870 r., Napoleon III) i okres III Republiki (1871 -1940 r.).

Wojny napoleońskie spowodowały rozszerzenie wpływów Francji w Europie i poza nią. Wpłynęło to na sferę polityczną i gospodarczą, ale również kulturalną ówczesnej Francji.

Rok 1830 to zabór Algierii przez Francję, w latach 1830-1831 nastąpił podbój całej Algierii. W okresie II Cesarstwa we Francji trwał permanentny rozwojów gospodarczy, rozwijał się przemysł i transport kolejowy. W tym okresie powstało ponad 15 tys. kilometrów linii kolejowych we Francji. Po klęsce Napoleona pod Sedanem w wojnie z Prusami nastąpił upadek II Cesarstwa. Prusy przejęły wtedy Alzację i Lotaryngię, którą Francja odzyskała w 1919 roku dzięki zapisom Traktatu Wersalskiego.

Okres III Republiki to szybka ekspansja kolonialna Francji w Afryce (Tunis, Kongo, Sudan, Madagaskar), Azji (Indochiny) i Oceanii (Polinezja Francuska).

IV Republika to okres przypadający na lata 1946-1958. Pozycja Francji osłabiła się wtedy, rozpoczął się rozpad jej systemu kolonialnego. Niestabilna sytuacja polityczna Francji w tym okresie spowodowana była m.in. wojnami w Indochinach (do roku 1954) oraz Algierii (od roku 1954). Po roku 1959 (okres V Republiki) Francja straciła pozostałe kolonie. W roku 1962 miała miejsce proklamacja niepodległej Algierii. Władze V Republiki, a przede wszystkim generała de Gaulle'a, było przywrócenie Francji pozycji mocarstwa. Stabilizacja polityczna we Francji pociągnęła za sobą rozwój gospodarczy, rozwinął się przemysł i usługi, głównie w branży turystycznej.

Historia kultury i sztuki francuskiej

Kościół St. Eustache w Paryżu
Kościół St. Eustache w Paryżu
Zamek Chambord
Zamek Chambord

Sztukę francuską charakteryzuje przede wszystkim duża jednolitość oraz spójny i ciągły rozwój na przestrzeni wieków. Francuska sztuka wielokrotnie w historii stawała na czele twórczości artystycznej całej Europy (styl romański, gotycki, w czasach od XVIII do XX wieku).

Historia francuskiej kultury zaczyna się już w paleolicie (słynne malowidła i ryty skalne w jaskiniach Lascaux, Font-de-Gaume, Les Combarelles w Akwitanii). W neolicie powstały zespoły megalitycznych pomników w Bretanii (m.in. Carnac i Erdeven).

W okresie od V do I wieku p.n.e. rozwijała się sztuka celtyckich Galów. Zachowało się wiele monumentalnych budowli z czasów Imperium Rzymskiego: teatry, amfiteatry, mauzolea, łuki triumfalne, akwedukty (m.in. Arles, Saint-Remy-de-Provence, Orange, Lyon).

Od czasów panowania Karola Wielkiego można we Francji zaobserwować ciągłość artystycznego rozwoju francuskiej sztuki. Jest to tzw. sztuka przedromańska (dobry przykład to bazylika w Saint-Denis). Szczególnie bogaty był we Francji styl romański. Wyrażało się to istnieniem licznych szkół regionalnych, takich jak burgundzka, owerniacka, akwitańska, prowansalska i normandzka. Specjalnością francuską były kopułowe kościoły romańskie prowincji Perigord (St. Front w Perigueux). Na prowadzących przez Francję szlakach pielgrzymkowych do Santiago de Compostela (Hiszpania) powstał odrębny typ tzw. kościoła pielgrzymkowego (np. kościół St. Sernin w Tuluzie). Formy architektury późnoromańskiej, zawierające już pewne elementy gotyku, przyswojone zostały na początku XII w. w Burgundii przez cystersów (Pontigny, Fontenay) i rozpowszechnione przez nich niemal w całej Europie.

W połowie XII wieku w prowincji Me-de-France narodził się Gotyk. Saint-Denis to opactwo, w którym powstała pierwsza gotycka budowla - był to chór kościoła budowany w latach 1140-1144. Powstanie Gotyku i jego najwybitniejszej formy, czyli katedry gotyckiej to najbardziej doniosłe osiągnięcie francuskiej sztuki. W XIII wieku powstały słynne wielkie katedry fazy dojrzałej gotyku: Reims, Amiens czy Chartres. Wraz z rozwojem gotyku w architekturze poszedł rozwój malarstwa witrażowego: Chartres, Bourges.

W końcu XV wieku duży wpływ na sztukę francuską miał włoski renesans. W pierwszej połowie XVI wieku we Francji pojawił się styl przejściowy. Objawiał się on m.in. w zastosowaniu renesansowych dekoracji we włoskim stylu na gotyckich strukturach. Przykładem takich form są np. kościoły/katedry St. Pierre w Caen, St. Eustache w Paryżu, oraz zamki nad Loarą z początków XVI w (Zamek Chambord).

Architektura francuska

Pałac Maisons-Laffitte w stylu Ludwika XIV
Pałac Maisons-Laffitte w stylu Ludwika XIV

Kolejnym przełomem w historii sztuki francuskiej był wiek XVII. Wtedy, za panowania Ludwika XIV, sztuka pełniła funkcję propagandową i miała na celu kreowanie sławy władcy. Styl ten do dziś nazywany jest stylem Ludwika XIV. Barokowy klasycyzm francuski (jego późna faza), którego przykładem jest Hotel Lambert lub pałac Maisons-Laffitte w Paryżu, przypadł na okres panowania Ludwika XIV właśnie. Pod Paryżem powstał wielki zespół pałacowo-ogrodowy Vaux-le-Vicomte. Obiekt ten był podwaliną powstania francuskiego stylu ogrodowego. Wschodnia fasada Luwru jest zaś odzwierciedleniem surowego, monumentalnego klasycyzmu. Za najbardziej doskonałą budowlę sakralną w stylu Ludwika XIV uważa się paryski kościół St. Louis des lnvalides.

Zespół pałacowy w Wersalu to zwieńczenie okresu Ludwika XIV w sztuce. Projekty ogrodów oraz wykończenie wnętrz, parkowe rzeźby były wzorem wszystkich później powstających w Europie pałaców i ogrodów.

W XVIII wieku architektura i sztuka dekoracyjna przechodziły potem fazy stylu regencji oraz fazę stylu Ludwika XV. Barok przekształcił się w formy rokokowe. Rzemiosło artystyczne prężnie się rozwijało (dekoracyjne tkaniny wykonywane w tkalniach Luwru. Później wykonywano tutaj słynne na całym świecie gobeliny).

W okresie rewolucji, dyrektoriatu i I Cesarstwa próbowano na nowo zinterpretować sztukę antyczną. W stylu takim wykonane zostały wnętrza Luwru i Wersalu, Świątynia Sławy La Madelaine i Łuk Triumfalny na placu Gwiazdy, w okolicy Placu de Gaulle'a w Paryżu. Druga połowa XIX wieku, którą w architekturze i sztuce opanował styl historyzmu i eklektyzmu, to czas, kiedy powstał budynek Opery w Paryżu.

Nowoczesna architektura Francji również nacechowana jest własnym stylem i smakiem. Warte odnotowania są powstałe w połowie XX wieku budynki takie, jak np. gmach UNESCO (1958 rok), pałac Chaillot w Paryżu (1937), Narodowy Ośrodek Sztuki i Kultury im. G. Pompidou (wybudowany w roku 1977), poza tym całe dzielnice miejskie (przede wszystkim dzielnicę Paryża La Defense) lub całe miasta (np. Creteil, Parly II i Evry w Regionie Paryskim).

Malarstwo francuskie

Cloude Monet, Kobiety w ogrodzie
Cloude Monet, Kobiety w ogrodzie

XIX wiek to czas, w którym francuskie malarstwo było wyznacznikiem w Europie. W XIX w. szkoła francuska kierowała rozwojem malarstwa całej niemal Europy. We Francji przecież powstał styl malarski impresjonizm, którego przedstawicielami/twórcami są Claude Monet, Auguste Renoir, Camille Pissarro, Edgar Degas).

We Francji na przełomie wieków XIX i XX powstał neoimpresjonizm (postimpresjonizm - m.in. Paul Signac), oraz symbolizm (Paul Gauguin).

Przełomem we francuskiej sztuce wieku XX, a przede wszystkim dla kubizmu, była twórczość Przełomowe znaczenie dla sztuki XX w., zwłaszcza dla kubizmu, miała twórczość Paula Cezanne'a. Rzeźby Augusta Rodina należą do jednych z najbardziej wybitnych zjawisk we francuskiej plastyce.

Najbardziej znani artyści, nie tylko plastycy, ale również twórcy kina, teatru i literatury, znaleźli sobie w Paryżu, ale również całej Francji, świetne miejsce do uprawiania sztuki. Przykładem może być hiszpański wybitny malarz: Pablo Picasso, który w Paryżu spędził wiele lat swojego życia.

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2017 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności