Przewodnik: Historia Holandii, Niderlandy, średniowiecze. Historia architektury, kultury i sztuki

Spokrewniona z dzisiejszymi Baskami ludność była tą, która zamieszkiwała pierwotnie tereny Holandii. Celtowie zajęli Holandię kilka wieków przed n.e. Holandia jako część Galii pozostawała pod zwierzchnictwem imperium rzymskiego od I stulecia przed naszą erą. Kolejno przechodziła do rąk Fryzów, Sasów i Franków, aby w roku 630 Holandia mogła zostać schrystianizowana.

Karol Wielki przejął te tereny pod koniec VIII wieku. Między IX a XII wiekiem na terenie dzisiejszej Holandii funkcjonowało kilka suwerennych małych państewek, które zależne były od możnowładców francuskich. Państwa te podlegały księstwu Brabancji, Limburgii, hrabstwu Holandii, hrabstwu Geldrii.

Groningen oraz Fryzja, w których zamieszkiwali rybacy i wolni chłopi, nie uznały zwierzchnictwa. Książetom burgundzkim udało się w wieku XV zjednoczyć, w większości, terytorium Niderlandów. Habsburgowie w roku 1482 przejęli ziemie Niderlandów. Rozpoczął się rozwój portów (Amsterdam przede wszystkim). Dzięki rozwojowi gospodarczemu ówczesnych Niderlandów mogła zacząć rozwijać się również kultura i sztuka.
Karol V Habsburg w 1549 r. ustalił unię personalną dawnych ziem burgundzkich z królestwem Hiszpanii. Reformacja znalazła sobie wielu zwolenników w Niderlandach. Najwięcej z nich było w północnych prowincjach. Wolność religijna i wyzwolenie spod panowania Hiszpanii północne prowincje Niderlandów ogłosiły 23 I 1579 r., kiedy to zawarły w miejscowości Utrechc. Powstała Republika Zjednoczonych Prownicji - był to rok 1588 r.
1585 r. - podział Niderlandów na niepodległą, protestancką Północ oraz Południe (hiszpańskie Niderlandy), Z hiszpańskich Niderlandów później wykształciła się Belgia.

Nastąpiła akceleracja rozwoju gospodarczego republiki. Amsterdam pod koniec XVI wieku był europejskim centrum handlu i operacji finansowych. Republika Zjednoczonych Prownicji chlubiła się  największą flotą handlową i wojenną w Europie początku XVII wieku. Republika była najważniejszym pośrednikiem w handlu pomiędzy południową i zachodnią Europą a krajami basenu Morza Bałtyckiego a także koloniami. Holendrzy wygrywali konkurencję rynkową z Francuzami i Portugalczykami. Republika Zjednoczonych Prowincji zaczęła w XVII w. ekspansję kolonialną. Rozwijała się sztuka i nauka. Szczyt rozwoju Republiki Zjednoczonych Prowincji nastąpił w połowie XVII stulecia, kiedy to osiągnęła status potęgi handlowej i morskiej.

XVIII w. to utracenie politycznej i gospodarczej wysokiej pozycji, w ślad za tym również swych kolonii.

Republika Zjednoczonych Prowincji w roku 1795 przekształcona została w Republikę Batawską, zależnąod Francji, włączoną do niej w roku 1810 jako Królestwo Holandii.
W 1815 roku Kongres Wiedeński utworzył Królestwo Zjednoczonych Niderlandów - w 1830 roku rozpadło się ono i powstały wtedy Holandia i Belgia.

Wiek XIX w Holandii upłynął pod znakiem rozwoju rolnictwa, wiek XX to rozwój przemysłu.
Kolonialne posiadłości Holandii zostały turacone przez nią po II wojnie. Pozostały tylko, posiadające dużą autonomię, Antyle Holenderskie na Morzu Karaibskim.

Holandia to bogaty w atrakcje turystyki poznawczo-historycznej zabytki architektury, kultury i sztuki. Obecne w Holandii obiekty sięgają czasów rzymskich, celtyckich i frankońskich. Słynni malarze holenderscy pozostawili po sobie najbogatszą spuściznę zabytków sztuk plastycznych. Sztuka szczyt rozwoju osiągnęła w XVII w. - ten okres nazywano Złotym Wiekiem, był to Wiek Rembrandta. Malarstwo rozwijało się w miastach: Haarlem, Amsterdam, Lejda, Delft, Utrecht.

XVIII - wieczna architektura Holandii to przede wszystkim kamienice (Amsterdam), ratusze (Amsterdam, Lejda). Na rozwój nowoczesnej miejskiej i przemysłowej architektury wielki wpływ miał Amsterdam, Rotteram, Eindhoven czy Hilversum.

Symbolem Holandii stał się element ludowej architektury, czyli wiatraki, których jest na terenie kraju około tysiąca. W skansenie w Arnhem zgromadzono też inne budowle charakterystyczne dla krajobrazu Holandii i jest to jedna z atrakcji, jaką warto będąc w Holandii odwiedzić. Na terenie Holandii funkcjonuje około pół tysiąca muzeów. Atrakcją jest folklor, którego tradycje kultywowane są niemal na całym terenie Holandii.