Przewodnik: jezioro Balaton - kąpieliska, plaże, ośrodki turystyczne, uzdrowiska, zabytki, miejscowości turystyczne. Brzeg północny, południowy i zachodni. Węgry

Najbardziej znanym przez turystów zagranicznych, ale i Węgrów oraz głównym regionem turystycznym Węgier jest Region Balatonu. To najważniejszy obszar turystyki wypoczynkowej w kraju.

Balaton to największe jezioro (powierzchnia 600 km2, długość 77 km, w najszerszym miejscu 14 km, głębokość do 11 metrów) w środkowej Europie. Zróżnicowany krajobraz oraz duża ilość zabytków to główne cechy otoczenia Balatonu.

Północny brzeg Balatonu jest górzysty (rzeźba powulkaniczna), co decyduje o jego atrakcyjności dla turystyki wędrownej. Brzeg południowy Balatonu jest piaszczysty i płaski, a takie warunki spowodowały, że stał się on obszarem kąpielisk. Wysokie temperatury, nasłonecznienie i inne korzystne warunki klimatu powodują, że sezon kąpielowy w regionie Balatonu trwa od maja do października - w miesiącach letnich woda osiąga 28°C. Woda Balatonu, miękka, lekko alkaliczna, bogata w jod, magnez i wapń, orzeźwiająca, ma oprócz zalet rekreacyjnych również właściwości lecznicze.

Balatonaliga to najbliżej leżące od Budapesztu kąpielisko Balatonu. Od kąpieliska Balatonaliga wzdłuż południowego brzegu Balatonu ciągną się ośrodki wypoczynkowe ze świetną infrastrukturą turystyczną: są tutaj nowoczesne hotele, pensjonaty oraz motele, wysokiego standardu pola kempingowe. Wśród licznych tutaj ogrodów poustawiane są małe domki. Laski wyposażono w sprzęt rekreacyjny. Przy brzegach: przystanie, porty jachtowe, plaże i tereny sportowe oraz mola, z których roztacza się widok na wzniesienia Lasu Bakońskiego.

Duża ilość lokali gastronomicznych: oprócz małych i zacisznych gospod ze specjałami węgierskiej kuchni funkcjonują tutaj luksusowe restauracje. Znajdziemy tutaj również tradycyjne csardy, w których przygrywają cygańskie kapele. Możemy przysiąść w ogródkach piwnych, kawiarniach nad brzegiem Balatonu, albo udać się do jednej ze starych winiarni.

Najważniejsze miejscowości turystyczne na południowym brzegu Balatonu:

• Siófok - bogate tradycje sportów wodnych, centrum rozrywkowe, mnogość lokali gastronomicznych różnego typu
• Zamardi - kąpielisko dla dzieci
• Balatonfóldvar. Promenady, duże parki, przystań żeglarska i amifiteatr

Kóróshegy, miejscowość niedaleko Balatonfóldvar, znana jest z tradycji winiarskich. W piwnicach tego miasta urządzono winiarnie a w XV-wiecznym gotyckim kościele organizowane są koncerty muzyki średniowiecznej.

Miejscowości Balatonszarszó, Balatonszemes, Boglarlelle kojarzą się z piaszczystymi, szerokimi plażami. Są tu pola kempingowe, noclegi można zorganizować w kwaterach prywatnych.

Punkt widokowy w miejscowości Fonyód to kolejna atrakcja turystyczna. Ze wzgórza, na którym znajdują się ruiny tureckiej twierdzy, roztacza się przepiękny widok na Balaton oraz bazaltowe stożki (Badacsona, Gulacs, Szentgyórgy, Csobanc).

Kis-Balaton (rezerwat ptactwa wodnego) to część Balatonu wysunięta na południowy-zachód.

Północny brzeg Balatonu to krajobraz nacechowany dużym zróżnicowaniem, zabytki, winnice. W Balatonalmadi to największa plaża na północnym brzegu Balatonu. Jest tutaj też bardzo dobrze rozwinięta infrastruktura turystyczna.

W Felsóórs, zabytkowy romański kościół z XII wieku, usytuowany niedaleko dawnego zwierzyńca, którego właścicielem był Maciej Korwin.

Za tradycyjną stolicę Balatonu uważa się uzdrowisko Balatonfiired, które słynie z dobrych warunków służących leczeniu chorób serca. Już za Rzymian wykorzystywano bogate złoża cieplic kwasowęglanowych. Balatonfiired to, oprócz uzdrowiska, ważny ośrodek kultury w regionie Balatonu. W 1831 roku założono tutaj teatr, w którym dzisiaj mieści się muzeum Mora Jokaia. Atrakcją turystyczną Balatonfiired jest też pełen zabytków park zdrojowy z promenadą, który jest też ośrodkiem sportów wodnych.

Półwysep Tihany to swoista osobliwość jeziora Balaton. Jego rzeźba pochodzenia wulkanicznego jest bardzo urozmaicona. W krajobrazie widoczne są stożki, niegdyś czynnych, gejzerów. Z zabytków półwyspu Tihany nalezy wymienić barokowy benedyktyński klasztor wraz z kościołem z XVIII wieku, w którym mieści się dzisiaj Muzeum Opactwa.

Zabytkiem średniowiecznym (z wczesnego średniowiecza) w Tihany są klasztorne cele prawosławnych mnichów, które zostały wykute w skale w XI wieku.

Na Tihany kolejną atrakcją jest rybacka wieś, w której turystów zainteresuje charakterystyczna zabudowa i folklor. Plantacje lawendy i roślin leczniczych zajmują sporą część półwyspu. Badacsonytomaj to miejscowość znajdująca się na południe od półwyspu Tihany. Jest ona ośrodkiem okręgu winnic, który znano już w czasach rzymskich. To właśnie z Badacsonytomaj pochodzą popularne wina: "Szurke Barat" oraz "Keknyelu".

Ponad uprawami winnej latorośli znajdującymi się na zboczu stożka wulkanicznego znajdują się skały bazaltowe, które wyróżniają się oryginalnym kształtem. Badacsonytomaj to również walory krajobrazowe: stożki, grupy skał o ciekawych kształtach (na Szentgyórgyhegy - kolumny bazaltowe), jeziora podziemne i jaskinie w Tapolcy. Zwiedzić też można kościoły barokowe, pałace, zamki: Stimet, Csobanc, Szigliget.

Keszthely - osada rzymska, średniowieczne miasto. Zabytki to przede wszystkim XIV-wieczne, gotyckie budowle. Jedną z ważniejszych atrakcji jest pałac barokowy, w którym mieści się biblioteka z cennymi zbiorami. Ów pałac był niegdyś rezydencją węgierskiego rodu Festetics.

W pobliżu Keszthely - uzdrowisko Heviz, znane głównie z wód leczniczych: cieplice o temperaturze 28-38°C, bogate w izotopy i siarkę. Heviz to również jezioro kraterowe o powierzchni 45.000 m², w którym jest ciepła woda lecznicza i borowiny.