Przewodnik: Karpaty, Polska - atrakcje turystyczne w polskich Karpatach

Bardzo ważnym regionem turystycznym Polski są Karpaty. Turystykę w tym regionie można uprawiać właściwie przez cały rok, jednak apogeum przypada na miesiące letnie i zimowe. Zimą, ze względu na warunki klimatyczne i terenowe, polskie Karpaty są szczególnie często odwiedzane.

Na terenie Karpat charakterystyczne są piętra klimatyczno-roślinne. W Karpatach Zachodnich wyróżniamy następujące piętra:

• piętro pogórskie (do 550 m n.p.m. w Beskidach i do 600 m n.p.m. w Bieszczadach)
• piętro dolnoreglowe (550-1150 m n.p.m. w Beskidach i 600-1220 m n.p.m. w Bieszczadach)
• piętro górnoreglowe (w Beskidzie Śląskim i Beskidzie Żywieckim na wysokości 1100-1360 m n.p.m.
• piętro subalpejskie, czyli piętro kosówki (1360-1650 m n.p.m., na terenie Polski występuje w Beskidzie Żywieckim)
• piętro alpejskie, czyli piętro hal (Beskid Żywiecki: 1650-1725 m n.p.m. a w Bieszczadach: 1220-1348 m n.p.m.).

W Tatrach panuje klimat górski typu alpejskiego. Wyróżnić można w Tatrach pięć pięter klimatyczno-roślinnych:

• piętro regla dolnego (w zakresie 950-1250 m n.p.m.)
• piętro regla górnego (1250-1550 m n.p.m.)
• piętro kosówki (1550-1800 m n.p.m.)
• piętro hal (1800-2300 m n.p.m.)
• piętro turni (powyżej 2300 m n.p.m.)

Opady śniegu w Tatrach występują od września do maja. Liczba dni z opadami śniegu w roku zwiększa się wraz z wysokością. Pokrywa śnieżna w Tatrach zalega 5 do 8 miesięcy w roku w zależności od wysokości.

Grubość pokrywy śnieżnej w Tatrach jest różna: najgrubsza i najdłużej się utrzymująca pokrywa śnieżna występuje w kotlinach i górnych partiach dolin. Około 160 dni zalega w Tatrach pokrywa śnieżna o grubości powyżej 10 cm. W Beskidach i Bieszczadach pokrywa śnieżna leży 50-60 dni. Narciarskie tereny w Karpatach mają obszar prawie 4000 km².

Porywiste, ciepłe i suche wiatry typu fenowego, czyli halny, jest charakterystycznym zjawiskiem w Tatrach i na Podhalu. Przeważnie po wystąpieniu halnego pojawia się tzw. wiatr "orawski", który przynosi deszcze.

Główne rzeki polskich Karpat to:

• Wisła
• Olza
• Soła
• Skawa
• Raba
• Dunajec
• Poprad
• Biała
• Ropa
• Wisłoka
• Wisłok
• Jasiołka
• San

Część z wyżej wymienionych rzek polskich Karpat ma duże znaczenie w turystyce międzynarodowej (Dunajec, Poprad). Na karpackich rzekach powstało kilka zbiorników retencyjnych.

Bogactwem naturalnym pochodzącym z Karpat są źródła wód mineralnych: w rejonie Tatr i Podhala przeważają wody siarczkowe i termalne, w Karpatach fliszowych solanki i szczawy różnych odmian. Na terenie polskich Karpat funkcjonuje kilkanaście uzdrowisk.

W Karpatach do dziś przetrwały obszary wyróżniające się odrębnością kulturową. Najbardziej znanymi są obszarami jest Skalne Podhale, Spisz, Orawa, Sądecczyzna. Łemkowie i Bojkowie zamieszkiwali do roku 1948 r. część Beskidu Sądeckiego, Beskid Niski i Bieszczady, gdzie zachowały się drewniane cerkwie.