Turystyka

Lublin, Nałęczów, Kazimierz Dolny

Region Lubelski
Obejmuje Wyżynę Lubelską i fragmenty Polesia Zachodniego (Równina Lęczyńsko-Włodawska) oraz Niziny Południowo-podlaskiej (Wysoczyzną Lubartowska).

Krajobraz jest stosunkowo mało urozmaicony, łagodne garby Wyżyny Lubelskiej wznoszą się od 180 do 300 m n.p.m. Główne rzeki to Wieprz i jego większe dopływy (Bystrzyca, Por i Labuńka) oraz Wyżnica i Chodelka. Równinę Lęczyńsko-Włodawską charakteryzują bagna (np. Krowie Bagno 40 km2) oraz jeziora (68 o łącznej powierzchni ponad 27 km2), z których największe to jezioro Uściwierz (2,8 km2). W niektórych obszarach regionu występują wody mineralne (szczawy żelaziste — Nałęczów). Lasów jest mało, głównie są to bory liściaste dębowo-grabowe i bukowe. Utworzono tu parki krajobrazowe: Kazimierski i Sobiborski.

Rozwinięta jest przede wszystkim turystyka weekendowa i poznawcza, w mniejszym stopniu turystyka o charakterze wypoczynkowym. Do głównych ośrodków należą: Lublin, Zamość, Kazimierz Dolny, Puławy (turystyka poznawcza) oraz Nałęczów (lecznictwo uzdrowiskowe).

Lublin — ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy (największy we wschodniej części Polski). Pierwsze osady w granicach dzisiejszego Lublina istniały już w VI-VII w. W XII w. był tu gród obronny. Prawa miejskie uzyskał Lublin w 1317 r. W XIV-XV w. ukształtował się kompleks miejski w obrębie murów średniowiecznych. Miasto ma liczne zabytki, m.in. kompleks zabudowy Starego Miasta (z wieloma zabytkowymi obiektami z XIV - XVIII w.), Zamek Królewski (od XIV w.) z Kaplicą Świętej Trójcy (XIV w.), zespoły klasztorne i kościoły poza Starym Miastem. W Majdanku (dzielnica Lublina) istniał w latach 1941-44 hitlerowski obóz koncentracyjny, przez który przeszło ponad 500 tys. więźniów 51 narodowości. Zginęło tu ok. 360 tys. osób. Obecnie na terenie obozu znajduje się monumentalny pomnik z Panteonem — Muzeum.
Zamość założony został w 1580 r. przez Jana Zamoyskiego. Był ważnym ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 1595 r. powstała tu słynna Akademia Zamojska i drukarnia. Zamość jest jedynym w Polsce renesansowym zespołem urbanistyczno-architektonicznym zaplanowanym i budowanym (1579-1600 r.) przez B. Morando. Wzniesiony został na planie pięcioboku, o układzie szachownicowym, z kwadratowym rynkiem głównym i dwoma pomocniczymi, otoczony siedmio-bastionowymi fortyfikacjami (1587-1605 r.) z bramami. Ośrodkiem założenia jest Rynek Wielki z ratuszami (1591-1600 r.). Zamość ma wiele zabytkowych obiektów z XVI-XVIII w. W parku, w budynku dawnego bastionu obronnego (tzw. Kojcu) znajduje się model plastyczny XVII-wiecznego Zamościa.

Kazimierz Dolny
— popularna miejscowość letniskowa — jest jedynym w swoim rodzaju zespołem urbanistyczno-krajobrazo-wym (XIV-XVII w.) w Polsce łączącym duże wartości  artystyczne zabytków z  malowniczym położeniem. Do głównych obiektów zabytkowych należą kamienice „Pod Świętym Krzysztofem" i „Pod Świętym Mikołajem" (XVII w.), ponadto znajdują się tu inne zabytki (od XIV w.), a także muzeum regionale i muzeum złotnictwa. W czerwcu odbywa się tu coroczny Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych.

Nałęczów — uzdrowisko, rozwijające się dzięki występowaniu wód mineralnych (szczawy żelaziste) i złóż borowiny, a także swoistego mikroklimatu. Początki uzdrowiska przypadają na pierwszą połowę XIX w. Na przełomie XIX i XX w. była to modna miejscowość kuracyjna polskiej inteligencji (przebywali tu m.in. Bolesław Prus, Stefan Żeromski, Michał Andriolli). Znajduje się tu park krajobrazowy (XIX w.), muzea biograficzne B. Prusa i S. Żeromskiego oraz Muzeum Ruchu Spółdzielczego w Polsce (jedno z trzech tego typu w Europie).