Atrakcje-Turystyczne.com

Atrakcje turystyczne, historia i klimat Rosji

Obszar 17075,4 tys. km2; 148041 tys. ludności, gęstość zaludnienia 9 osób na 1 km2; stolica Moskwa (8801 tysięcy mieszkańców) większe miasta (tys.): Petersburg (4456), Jekaterynburg (1367), Nowosybirsk, Jarosław, Irkuck, Władywostok; Rosjanie, a także Tatarzy, Ukraińcy; język rosyjski; prawosławni.
Rosja jest krajem dwóch kontynentów. Jest to kraj bardzo rozległy, od północy graniczy z Morzem Arktycznym, na wschodzie z Oceanem Spokojnym, od południa z Chinami, Mongolią, Kazachstanem, Gruzją, Morzem Czarnym, na zachodzie z Ukrainą, Białorusią, Łotwą, Estonią, Finlandią, na niewielkim odcinku z Polską i Morzem Bałtyckim. Należą tu również liczne wyspy na Morzu Arktycznym i Kuryle na Oceanie Spokojnym. Terytorium Rosji cechuje przewaga nizin na zachodzie i w centrum, które od południa i wschodu obramowane są przez wielkie systemy górskie. Europejską część kraju zajmuje rozległa Nizina Wschodnioeuropejska, rozciągająca się od zachodnich granic państwa po góry Ural. W południowej części niżu pokrytej w większości lessem, występuje szereg wysoczyzn, pomiędzy którymi ciągną się obniżenia. Od południa Nizinę Wschodnioeuropejską ogranicza Kaukaz, od wschodu góry Ural (1891 m n.p.m.). Środkowa (najniższa) część Uralu stanowi rodzaj bramy komunikacyjnej między europejską częścią Rosji a Syberią. Na wschód od Uralu ciągnie się Nizina Zachodniosyberyjska. Kraina górska Syberii Środkowej składa się z szeregu systemów górskich: na południu łańcuchy Ałtaju, Sajanu Zachodniego, Sajanu Wschodniego i Tannu-Oła. Na północ od Sajanu ciągnie się Wyżyna Środkowosyberyjska, która na wschodzie opada łagodnie przechodząc w Płaskowyż Nadleński i Nizinę Środkowojakucką. Południową część Syberii Wschodniej zajmują góry: Bajkalskie, Barguzińskie, Jabłonowe i in. Pomiędzy nimi leżą głębokie obniżenia tektoniczne — w jednym z nich znajduje się Bajkał. Również wschodnią część Syberii zajmują góry: Wierchojańskie, Czerskiego, Kołymskie, Dżugdżur. Wspomnieć należy o górach Kamczatki i Kuryli, które cechuje silna działalność wulkaniczna (m.in. liczne gejzery na Kamczatce).

Klimat, warunki klimatyczne
W Rosji występują wszystkie podstawowe typy klimatów strefy umiarkowanej i chłodnej, charakteryzujące się znacznym kontynentalizmem i wyraźnie zaznaczonymi porami roku — chłodną i ciepłą. Północne krańce kraju leżą za kołem podbiegunowym. Panuje tu klimat polarny obejmujący azjatyckie wybrzeża mórz: Arktycznego, Laptiewów i Wschodniosyberyjskiego oraz wyspy arktyczne. Klimat podpolarny panuje na terenach na południe od klimatu polarnego. Południowa granica klimatu umiarkowanego chłodnego biegnie od Petersburga na wschód w kierunku Jekaterynburga i Tomska, skąd skręca na południe do granicy państwowej. Klimat umiarkowany ciepły występuje głównie na południu europejskiej części Rosji i w południowej części Syberii Zachodniej. Klimat podzwrotnikowy występuje na wybrzeżach Morza Czarnego.
Na terenie Rosji znajduje się ponad 200 tysięcy jezior, z których największe jeziora Rosji to: Morze Kaspijskie (371 tys. km2), Bajkał (31,5 tys. km2), Ladoga (18,1 tys. km2), Onega (9,7 tys. km2). Największe skupienie jezior znajduje się na Pojezierzu Karelskim (zbiorniki polodowcowe). Spośród licznych sztucznych zbiorników wodnych do największych należą: Samarski (d. Kujbyszewski) na Wołdze (6,4 tys. km2 pow.), Bracki na Angarze (5,5 tys. km2), Rybiński na Wołdze (4,6 tys. km2), Cymlański na Donie. Spośród ponad 150 rzek największymi są Wołga (3531 km), Ural (2534 km), Kama (2030 km), Don (1870 km). Rozpoznanych jest ok. 5 tys. źródeł mineralnych i ok. 700 pokładów borowiny.
Strefy roślinne układają się równoleżnikowo, nawiązując do stref klimatycznych i glebowych (od północy: strefa pustyń polarnych, bezdrzewnych tundr, lasotundry, tajgi, stepów). Są one zaburzone tylko w wysokich górach, gdzie występuje piętrowa strefowość roślinności.

Historia
Pierwsze siedliska ludzkie na tym terenie sięgają wczesnej epoki kamiennej (500-400 tys. lat p.n.e.). Najpierw pojawiły się one na Kaukazie, nad dolną Wołgą, Dnieprem, później na Niżu Wschodnioeuropejskim, Uralu i Syberii. W VII-XI w. plemiona wschodnio-słowiańskie osiągnęły stosunkowo wysoki poziom rozwoju i w drugiej połowie IX w. utworzyły pierwsze państwo — Ruś Kijowską — którego ośrodkiem został Kijów. Przyjęto chrześcijaństwo (988 r.) oraz kulturę bizantyńską. W połowie XII w. Ruś rozpadła się na wiele księstw: halicko-wołyńskie, włodzimiersko-suzdalskie, nowogrodzkie. Dalszy rozwój Rusi przerwała inwazja Mongołów (1238-40 r.), nastąpił upadek ekonomiczny, kulturalny i uzależnienie od Złotej Ordy. Z czasem jednak państwo mongolskie uległo rozpadowi, w XIII w. wyodrębniło się Wielkie Księstwo Moskiewskie, które w XVI w. przekształciło się w scentralizowaną monarchię rosyjską, jednoczącą stopniowo także Ural, Powołże, Kaukaz. Po upadku Konstantynopola (1453 r.) funkcję głównego ośrodka polityczno-religijnego zaczęła pełnić Moskwa.
Rozkwit państwa ruskiego obserwuje się za panowania Iwana IV Groźnego (1539-84 r.; tytuł cara przyjął w 1547 r.). Na ten okres przypadają początki druku książek w Moskwie, wykształcenie się narodowego stylu w architekturze, tzw. świątynie piramidalne (np. cerkiew Wasyla Błogosławionego w Moskwie). Początek XVII w. to lata tzw. smuty — okres obcych interwencji (polskiej i szwedzkiej) i wojny domowej. Od połowy XVII w. rządy w kraju przejęła dynastia Romanowów. Rosja stała się wielkim, zjednoczonym mocarstwem, nastąpił rozwój terytorium (prawobrzeżna Ukraina, Syberia), handlu, manufaktury i miast. Za czasów Piotra I Wielkiego (1682-1725 r.) Rosja uzyskała szeroki dostęp do morza, utworzono nowoczesną, stałą armię, flotę, powstała, na wzór stolic europejskich, nowa stolica (od 1712 r.) Petersburg. Pod jego rządami nastąpił szybki rozwój oświaty (powstało wiele szkół, Akademia Nauk w Petersburgu). Po śmierci Piotra I władzę w kraju przejęła Katarzyna II (1762-96 r.), której rządy przyniosły stabilizację w polityce. Po wojnach z Turcją Rosja uzyskała dostęp do Morza Czarnego, w wyniku rozbiorów Polski przyłączono do Rosji Ukrainę, Białoruś, Litwę i Kurlandię. Kultura rosyjska weszła w kontakt z kulturą europejską. Za czasów Mikołaja I cesarstwo wzbogaciło się o Finlandię, wschodnią Gruzję, wschodnią Armenię i Besarabię. Zwycięstwo w wojnie z Napoleonem (1812 r., Aleksander I) wzmocniło pozycję Rosji na arenie międzynarodowej. Druga połowa XIX w. to okres znacznego zahamowania rozwoju gospodarczego kraju, nastąpiło zaostrzenie  wyzysku  pańszczyźnianego chłopów. Do końca XIX w. zakończono podbój Azji Środkowej i przyłączanie obszarów dalekowschodnich. W 1867 r. sprzedano Stanom Zjednoczonym Alaskę.

Przełom XIX i XX w. charakteryzowało wyraźne zaostrzenie się sytuacji wewnętrznej. Klęska w wojnie z Japonią (1904-05 r.) przyspieszyła kryzys rewolucyjny. Powstanie w Piotrogrodzie (1917 r.) przekształciło się w Rewolucję Lutową, a następnie w Wielką Socjalistyczną Rewolucję Październikową. W 1922 r. uchwalono utworzenie Związku Radzieckiego, który stanowił po II wojnie światowej drugie (obok Stanów Zjednoczonych) pod względem politycznym i militarnym supermocarstwo w świecie.
W 1991 r. nastąpił rozpad Związku Radzieckiego i Rosja, podobnie jak inne republiki, stała się państwem niezależnym.
Na Rusi do końca XVII w. wyraźnie zaznaczyły się tradycje bizantyńskie (tzw. sztuka ruska). Równocześnie od XI w. coraz większą rolę zaczął odgrywać w sztuce Rusi element lokalny. Od połowy IX do połowy XII w. rozwijała się sztuka państwa kijowskiego. Z pierwszą świątynią chrześcijańską (kijowską Cerkwią Dziesięcinną, koniec X w.) został wprowadzony obowiązujący na Rusi przez kilka wieków typ trójnawowej świątyni krzyżowo-kopułowej z absydami. W głównych ośrodkach miejskich budowano świątynie o rozwiniętym układzie przestrzennym, z licznymi kopułami, np. sobory w Nowogrodzie Wielkim i Połocku. W drugiej połowie XI i na początku XII w. powstawały na Rusi liczne fundacje cerkiewne i klasztorne. W obiektach sakralnych przetrwało wiele zabytkowych malowideł ściennych i mozaik, a także bogaty ikonostas.

W okresie feudalnego rozdrobnienia Rusi (od przełomu XI i XII w.) zaczęło się zaznaczać zróżnicowanie sztuki w poszczególnych dziedzinach i przyjmowanie przez nią charakteru rodzimego. Najbardziej samodzielne oblicze miała ona w księstwach włodzimiersko-suzdalskim i nowogrodzkim, a od XIV w. również w dzielnicy moskiewskiej. W księstwie włodzimiersko-suzdalskim rozkwit sztuki przypadał na XII-XV w. (m.in. Sobory Uspienski, Dmitrijewski i tzw. Złote Wrota we Włodzimierzu nad Klaźmą, sobór Rożdiestwieński, klasztor Spaso-Jewfimijewski w Suzdalu). W malarstwie utrzymały się wpływy Bizancjum, równocześnie jednak kształtowała się miejscowa szkoła malarstwa ikonowego. W drugiej połowie XIV w. nastąpił wzrost znaczenia Moskwy. Rozbudowano moskiewski Kreml, a wokół miasta powstały liczne monastyry (np. Ławra Troicko-Siergijewska). Wczesna sztuka moskiewska nawiązywała do tradycji włodzimiersko-suzdalskiej, podtrzymując kontakty z Bizancjum.
Od końca XV w. następował bardziej jednolity rozwój sztuki na terenie całej Rusi, co odpowiadało kształtowaniu się państwa scentralizowanego. W XVII w. obok Moskwy najważniejszymi ośrodkami budownictwa cerkiewnego były Jarosław i Rostów. W tym czasie wzrastała stale liczba murowanych budowli świeckich — domów bojarskich i kupieckich. W sztuce zaczęły stopniowo zaznaczać się wpływy europejskie, docierające przez Polskę i Ukrainę. W drugiej połowie XVII w. w architekturze pojawiły się elementy renesansowe i barokowe, jednak o wyglądzie budowli nadal decydowała rodzima tradycja bogatego i malowniczego stylu (np. cerkwie w Filach k. Moskwy i Dubrowicach k. Podolska). Ważną rolę na Rusi odgrywała architektura drewniana, w której najoryginalniejszymi przykładami są domy bojarskie i wiejskie cerkwie wieżowe.
Przełom w twórczości artystycznej nastąpił za Piotra I Wielkiego, którą od tego czasu określa się mianem sztuki rosyjskiej. Ważnym momentem w rozwoju rosyjskiej architektury była budowa Petersburga. Za Piotra I Wielkiego powstały też słynne rezydencje podmiejskie: Oranienbaum (Łomonosow) i Peterhof (Petrodworec). Na początek XVIII w. przypada szczytowy okres rozwoju późnobaroko-wej architektury rosyjskiej, m.in. Pałac Zimowy, klasztor Smolny. W ostatnim ćwierćwieczu XVIII w. powstały w okolicach Moskwy klasycystyczne rezydencje pałacowo-parkowe (Archangielskie, Ostankino, Kuskowo). W pierwszej połowie XIX w. architektura klasycyzmu rosyjskiego osiągnęła szczyt rozwoju w petersburskich rozwiązaniach urbanistycznych i budowlanych. Ostatnią wielką budowlą tej epoki był sobór Św. Izaaka w Petersburgu. W Moskwie po pożarze w 1812 r. prowadzono ożywioną działalność urbanistyczną i budowlaną. W XIX w. w sztuce rosyjskiej na pierwszy plan zaczęło się wysuwać malarstwo (m.in. S.F. Szczedrin, I.J. Riepin). Po 1900 r. Rosja była jednym z najważniejszych ośrodków awangardy artystycznej w Europie.
W latach dwudziestych dominującym kierunkiem stał się konstruktywizm (m.in. mauzoleum W.l. Lenina w Moskwie). W drugiej połowie lat trzydziestych stopniowo był on wypierany przez architekturę monumentalno-reprezentacyjną o charakterze eklektycznym (np. hotel Moskwa, gmach Rady Ministrów, niektóre stacje moskiewskiego metra). Architektura eklektyczna panowała też w pierwszym dziesięcioleciu po II wojnie światowej (m.in. Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa). W latach następnych architektura rozwijała się w kierunku większej prostoty i funkcjonalności, a po 1960 r. nastąpił już wyraźny zwrot ku funkcjonalności (m.in. Pałac Zjazdów, nowe stacje metra).

Atrakcje-Turystyczne.com

Przewodnik - atrakcje turystyczne krajów świata: wybierz kontynent

Popularne kraje i regiony turystyczne świata. Zabytki, muzea, ciekawe miejsca

Regiony turystyczne Polski

© 2007-2014 Atrakcje-Turystyczne.com

Turystyka | Polityka prywatności